Facebook

Projekt: Izba

Z:A 83

KATEGORIA: Głos KRIA RP

Już niebawem rozpoczniemy nową dekadę życia samorządu. W symbolicznym roku XX-lecia IARP zapraszam na szybką podróż w przyszłość, w której jest miejsce na refleksję nad architekturą jutra oraz wyzwaniami, jakie przed nią stoją, z krótkim przypomnieniem tego, co już za nami, i tego, co zostanie z nami w kolejnych latach.

Te 20 lat IARP to historia życia zawodowego niemal 20 tys. polskich architektów.

     Codzienność Izby tworzą architekci projektanci, którzy wierzą w to, iż sami – jako samorząd – potrafimy działać lepiej od organów władzy państwowej: nadawać uprawnienia, nadzorować, poprzez rzeczników odpowiedzialności zawodowej i sądy dyscyplinarne, należyte wykonywanie zawodu, udzielać pomocy w problemach związanych z wykonywaniem naszej profesji.

      Za Projekt „Izba” odpowiadają koleżanki i koledzy architekci, którzy uwierzyli, że nie tylko potrafimy, lecz także możemy wziąć odpowiedzialność za reprezentację oraz interesy zawodowe naszego środowiska. Wśród tego grona jest niestety wielu biernych obserwatorów zdarzeń, osoby nieaprobujące koniecznych, występujących na miarę upływu czasu zmian, a nawet wątpiące w sens powołania i istnienia samorządu zawodowego architektów. Od czerwca 2018 roku wspólnie próbujemy go reformować, tworząc Izbę na miarę współczesności: nowoczesną i profesjonalną. Pozostałe do zakończenia obecnej kadencji miesiące pracy w okręgowych izbach i w Krajowej Izbie Architektów RP to czas na przygotowanie samorządu do kolejnej kadencji oraz wyzwań stojących przed naszym zawodem i samorządem w kolejnych dekadach.

UWIERZYLIŚMY W ZMIANY

Izba solidarna zostanie z nami na dłużej i z pewnością jej idea wzniesie się ponad kadencję. Przyzwyczailiśmy się już do dostępu dla wszystkich członków – niezależnie od okręgu – do elektronicznych narzędzi pracy architekta, w tym ogólnopolskich szkoleń online, zbioru praw, polskich norm, cyfryzacji procesu budowlanego, aktywnej i realnej pomocy oraz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych, dofinansowania budżetów najmniejszych okręgowych izb w celu zapobiegania zjawisku „izby różnych prędkości”.

     Warto, aby każdy z członków IARP na bieżąco wiedział, co się dzieje w jego samorządzie, nad czym pracują jego reprezentanci, by móc uczestniczyć w dyskusjach środowiskowych. Dlatego problemami zawodowymi dzielimy się na łamach strony internetowej IARP, czasopisma „Zawód: Architekt”, portalach i grupach społecznościowych, takich jak: Dam pracę, Szukam architekta, Prawo architekta, a także w newsletterze KRIA RP oraz informatorze legislacyjnym ArchiLegis.

     Młode pokolenie architektów, coraz bardziej aktywne, choć nadal niewystarczająco reprezentowane w organach obecnej kadencji, wyznacza nowe horyzonty działalności w naszym Projekcie. Rozwija cyfryzację procesów organizacyjnych w samorządzie, stawia na popularyzację i upowszechnienie dostępu do oprogramowania BIM, poszerzenie oferty profesjonalnych wydawnictw i poradników dostępnych online, komunikację poprzez media społecznościowe oraz organizację spotkań środowiskowych różnych pokoleń architektów. Nasi młodsi koledzy dostrzegają również, jak ważne jest otwarcie Izby na zainteresowanych architekturą i tych, którzy potrzebują pomocy oraz profesjonalnego wsparcia w realizacji planów inwestycyjnych, a także edukacja dzieci i młodzieży, prowadzona przez pasjonatów architektury.

      Dzięki perspektywie, nie tylko pokazanej przez „młodzież architektoniczną”, lecz także skutecznie przeprowadzonej w wyniku współpracy z Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego, już dziś możemy złożyć do organów administracji architektoniczno-budowlanej i zatwierdzić projekt budowlany w wersji elektronicznej. W 2022 roku rejestry GUNB, połączone z listą członkowską, pozwolą na cyfrową weryfikację prawa do wykonywania zawodu architekta w odniesieniu do zakresu i przedmiotu projektu budowlanego. Rzetelność zawodową naszych członków oraz skuteczność działań organów administracji architektoniczno-budowlanej mamy szansę monitorować dzięki programowi do raportowania pozwoleń na budowę. Aktywności niezmiernie zapracowanych członków Izby wymagają ich sprawdzenia pod względem samodzielności, aby w miejscu projektowania nie stworzyła się i nie usankcjonowała się nowa forma zarobkowania, ograniczona do sprzedawania podpisu architekta IARP.

     Współpraca z GUNB pokazuje również, że ostrożnie i etycznie należy podchodzić do stosowania inwestycyjnego prawa covidowego, aby ułatwienia dla budowania w czasie epidemii nie były nadużywane, a patodeweloperka nie świadczyła o warsztacie polskiego architekta, który zaprojektuje wszystko, wszędzie i dla wszystkich.

     Ze środków zaoszczędzonych na ograniczeniu korzystania z delegacji i pobytów w hotelach (na rzecz bezpiecznych spotkań online w okresie epidemii) Krajowa Izba może wesprzeć budżety okręgowych izb na rzecz kosztów pracy organów dyscyplinarnych umocowanych do wyjaśniania zarówno doniesień medialnych, wniosków organów nadzoru budowlanego, jak i wyników raportowania.

 

fot. Shutterstock / Have a nice day Photo

W SIECI WSPÓŁPRACY

Działania w ramach platformy spotkań międzynarodowych oraz rodzimych organizacji architektonicznych zrzeszających architektów, urbanistów, architektów wnętrz i krajobrazu, a także identyfikacja problemów, aktywności i propozycji programowych umożliwiły stworzenie Polskiej Sieci Organizacji Architektonicznych, której koordynatorem prac stała się Izba Architektów RP.

     Wymiana poglądów i doświadczeń, szczególnie uwypuklonych w czasach pandemii, była impulsem do interdyscyplinarnej aktywności na rzecz nowej jakości przestrzeni oraz polskiej polityki architektonicznej, w tym wdrożenia w Polsce idei Nowego Europejskiego Bauhausu, modelu architektury re-use, fali renowacji, odbudowy oraz Zielonego Ładu. Impulsy płynące z idei NEB oraz ograniczenia budowania na rzecz renowacji i architektury przyjaznej zmianom klimatycznym, z poziomu raczkowania w 2021 roku, po uruchomieniu środków z Europejskiego Funduszu Odbudowy w 2022 roku, mają szansę na znaczący rozwój oraz wyznaczenie nowych kierunków i obszarów działalności dla architektów.

     Izba, zamykając rozdział osamotnienia, rozwija współpracę z architektami i organizacjami architektów w Unii Europejskiej, koleżankami i kolegami z Ogólnopolskiego Forum Samorządów Zawodów Zaufania Publicznego, a także uczelniami kształcącymi na kierunkach architektura lub architektura i urbanistyka. Już teraz spotykamy się i podejmujemy dyskusje z uczestnikami życia publicznego i mediów, jesteśmy obecni na wydarzeniach architektonicznych, medialnych, posiedzeniach i konferencjach ogólnopolskich (m.in. BUDMA, Krynica, Katowice), międzynarodowych (np. Międzynarodowe Biennale Architektury Kraków 2021, New EU Bauhaus w Wenecji), aktywnie uczestniczymy w konsultacjach społecznych aktów prawa.

BUDOWANIE MOSTÓW

Niepotrzebnie i sztucznie dzieleni na twórców z SARP i zawodowców z IARP konstruktywnie odbudowujemy łączące nas mosty, ustalając wspólne plany i zakresy współpracy na rzecz środowiska architektów i architektury w Polsce – począwszy od monitorowania przetargów i konkursów, w tym warunków pracy dla architektów, po pielęgnowanie pamięci o koleżankach i kolegach, których pożegnaliśmy. Lockdown i obostrzenia stanu epidemii zastały Izbę Krajową przygotowaną do wykorzystania elektronicznych narzędzi do  bezpośredniego komunikowania się na odległość, umożliwiając stały kontakt z członkami organów oraz Izby, przy zapewnieniu im wsparcia prawnego i finansowego. Ograniczenia pokazały jednak, że stanie w miejscu, bez rozwoju i sukcesywnego unowocześniania zasobów Izby w każdej kadencji, wymaga obecnie milowego kroku w kierunku cyfryzacji i unowocześnienia wyposażenia wszystkich biur samorządu. Stąd szczegółowa analiza ofert oraz intensywne przygotowania w 2021 roku do zakupu nowoczesnego sprzętu komputerowego w celu jego wykorzystania przez organy ustawowe, komisje i zespoły problemowe w izbach okręgowych i Krajowej w 2022 roku.

     W miesiącach pandemii niewątpliwie spowolnione zostały zadania i aktywności, które opierają się na budowaniu z członkami Izby bezpośrednich relacji. Nie zastąpiły ich bowiem ekrany monitorów ani sprawnie działające aplikacje elektroniczne na naszych komputerach lub smartfonach. Zintensyfikowane spotkania online oraz chwilowa odwilż w statystykach epidemicznych wzmogły natomiast potrzebę bezpośrednich spotkań zespołowych, jakie znamy od lat.

     Utrzymujące się obostrzenia uniemożliwiające organizację stacjonarnych zjazdów oraz posiedzeń innych organów Izby przywołały niestety też przyzwyczajenia i rutynę, ograniczając zrozumienie dla obowiązku stosowania prawa w zachowaniu wzajemnego bezpieczeństwa. Grudniowy XIII Programowo-Budżetowy Krajowy Zjazd Izby Architektów RP, podczas którego m.in. zaaprobowano uchwałę w sprawie przyjęcia budżetu KIA na 2022 rok, był przykładem kompromisu, pozwalającego na spotkanie osób pragnących żywych i bezpośrednich dyskusji z pragmatyzmem tych, którzy pozostali z nami online, gdyż uznali, że troska o zdrowie w stanie pandemii nie musi oznaczać wykluczenia, braku możliwości podejmowania decyzji i spełnienia obowiązku delegata na zjazd, w tym udziału w rozmowach na tematy istotne dla architektów i Izby. W tym trudnym czasie tym bardziej żałujemy, że w trakcie sesji zjazdu delegaci zadecydowali o zdjęciu z obrad głosowania nad uchwałą w sprawie zmiany Statutu Izby Architektów RP i to w sytuacji, gdy dotychczasowe zapisy konstytucji Izby (sprzed ok. 20 lat) nie uwzględniają zarówno współczesnych uwarunkowań w jakich pracujemy (pandemia, powszechna cyfryzacja), jak i nie zapewniają, na odpowiednim poziomie, skutecznego działania samorządu architektów na rzecz swoich członków. Proponowane zmiany statutu IARP dotyczyły głównie umożliwienia, w przypadku utrzymania obostrzeń covidowych oraz zagrożeń dla zdrowia uczestników spotkań wieloosobowych, przeprowadzenia online wyborczych zjazdów okręgowych (w marcu 2022 roku) oraz krajowego (w czerwcu 2022 roku). Zaproponowane zmiany wynikały zarówno z troski o zdrowie i życie członków IARP w trakcie pandemii, jak i z racjonalnej gospodarki finansami Izby, pochodzącymi ze składek członków.

     To znak czasu, ale i nauka, która płynie z doświadczenia tego trudnego dla wszystkich stanu epidemii. Właśnie dlatego, wobec intensywnie prezentowanych, niewątpliwie bardzo subiektywnych i emocjonalnych poglądów, po ustaniu zagrożenia konieczne będzie odbudowanie, jakże istotnych dla Projektu, celów i idei wspólnoty, a zwłaszcza wygaszenie i uspokojenie niepotrzebnych i nadmiernych emocji, na rzecz codziennej pracy u podstaw dla architektów i architektury.

TRANSFORMACJA DOŚWIADCZEŃ

Analogowo przygotowani do dyskusji na tematy samorządowe i zawodowe przechodzimy transformację dotychczasowego doświadczenia w nowe umiejętności i nabywanie kompetencji, które z pewnością spożytkujemy w przyszłości. Dzisiaj nawet jeszcze niepewni co do ich sensu, za parę lat docenimy ich jakość, wykorzystując je na rzecz Projektu „Izba”.

     Reprezentanci młodego pokolenia architektów, stanowiący już zdecydowaną większość naszych członków, nie mają co do tego żadnych wątpliwości. Powinniśmy natomiast pamiętać, że przyzwyczajenie i trwanie w rozwiązaniach z przeszłości nie przekonają ich do poznania, a następnie bezpośredniego uczestniczenia w życiu IARP. Bez aktywności młodego pokolenia architektów samorząd nie tylko nie będzie się rozwijał, ale przede wszystkim nie będzie właściwie reprezentował tych, którzy go tworzą.

     Izba to dobry Projekt, który ma zarówno historię, jak  i przyszłość. Obchodząc kolejne jubileusze, Izba zmienia się, odbijając jak w lustrze problemy krajowe – gospodarcze i polityczne, oraz indywidualne – na rynku pracy.

     Różnorodność zdarzeń buduje doświadczenie, z którego mogą i powinni korzystać, w kolejnych latach, zarówno wątpiący, obserwatorzy, jak i współtwórcy Projektu. Tak naprawdę z tej różnorodności czerpią wszyscy architekci IARP. Pamiętając o historii, w kolejnych latach Izba musi się rozwijać, zmieniać, dostosowywać do wyzwań czasów i potrzeb swoich członków. Czeka ją to także w 2022 roku. Zadbajmy o to, aby nasza Izba była transparentna, otwarta i przede wszystkim przyjazna.

     W jubileuszowym roku działalności naszego samorządu dziękuję wszystkim, którzy uwierzyli w Izbę w 2002 roku, i tym, którzy uwierzyli w zmiany w jej kolejnych latach, stając się częścią historii Projektu "Izba".

     Tu i teraz, również wczoraj i w kolejnych dniach oraz miesiącach 2022 roku tworzymy wieloletnią historię wspólnego, twórczego budowania domu architektów, miejsca identyfikującego solidarność zawodową, nowoczesnej i profesjonalnej organizacji służącej architektom i społeczeństwu, z etosem pracy oraz przestrzeganiem zasad etyki zawodu zaufania publicznego.

     Rozwijajmy ten Projekt również w 2022 roku w duchu wzajemnej życzliwości i zaufania, w nadziei na lepszą i spokojniejszą przyszłość dla Izby oraz zawodu architekta. •

 

 

 

 

Małgorzata Pilinkiewicz
Małgorzata Pilinkiewicz
Architekt IARP

prezes Krajowej Rady Izby Architektów RP V kadencji; od 1992 roku współwłaścicielka biura archistudio studniarek+pilinkiewicz; współautorka m.in. budynków sądów w Katowicach, Koninie, Siemianowicach Śląskich i Radzyniu Podlaskim, Gminnego Zespołu Szkół w Kazimierzu Dolnym, rewitalizacji Storczykarni, Kasyna Urzędniczego i Maneżu w Muzeum Zamku w Łańcucie, Starego Ratusza w Bielsku-Białej, budynków mieszkalnych i rezydencji; laureatka konkursów architektonicznych, otrzymała 4 nominacje do Nagrody Miesa van der Rohe (2007, 2010, 2011, 2013)

reklama

Warto przeczytać