Facebook

Współpraca Izby Architektów i uczelni

Z:A 77

KATEGORIA: Standardy

W 2018 roku członkowie Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP rozpoczęli cykl praktycznych zajęć dla studentów na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Pomimo pandemii ta współpraca nie ustała, choć siłą rzeczy zmieniła formę na zdalną.

Jednym z efektów porozumienia, jakie Rada Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP zawarła z Wydziałem Architektury Politechniki Krakowskiej w 2014 roku, było przeprowadzenie w 2018 roku pilotażowych zajęć fakultatywnych, dotyczących praktycznych aspektów wykonywania zawodu architekta. Odbywały się one w Zakładzie Architektury Społeczno-Usługowej A24, którym kieruje dr hab. inż. arch. Kazimierz Butelski, prof. PK, członek Małopolskiej OIA RP oraz koordynator Komisji ds. Kształcenia i Edukacji przy KRIA RP. Z rekomendacji Rady MPOIA RP zajęcia prowadzili arch. Witold Zieliński oraz arch. Piotr Chuchacz. Spotkania odbywały się raz w tygodniu w formie seminaryjnej w niewielkiej, 15-osobowej grupie.

Program nowych zajęć

Pilotaż pozwolił na zdobycie doświadczeń koniecznych do zdefiniowania potrzeb studentów oraz stopnia ich zainteresowania zajęciami dotyczącymi praktycznych aspektów wykonywania zawodu architekta. W konsekwencji powstała koncepcja zawarcia w programie studiów nowego przedmiotu, prowadzonego przez czynnych zawodowo architektów, członków MPOIA RP. Projekt ten zyskał akceptację zarówno Rady Wydziału Architektury PK, jak i Rady Małopolskiej OIA RP, co umożliwiło realizację kolejnego etapu – uruchomienie zajęć obejmujących wszystkich studentów II semestru na stopniu magisterskim.

Wykład inauguracyjny, dr hab. inż. arch. Kazimierz Butelski, prof. PK; fot. Jerzy Najder.

Nowy przedmiot został nazwany Negocjacje – czyli praktyczne aspekty wykonywania zawodu architekta. Prezydium Rady Małopolskiej OIA RP, we współpracy z dr. hab. inż. arch. Kazimierzem Butelskim, opracowało program zajęć, który objął następujące elementy: zawód zaufania publicznego oraz Kodeks etyki zawodowej, nieruchomość i prawo do dysponowania, prawo miejscowe w służbie ładu przestrzennego, wybrane zagadnienia Prawa budowlanego, struktura procesu projektowego – od koncepcji poprzez projekt budowlany i wykonawczy do realizacji, studium kontekstu i lokalizacji, czyli jakość przestrzeni, zakres usługi projektowej i zasady wycen, umowa o prace projektowe i ochrona OC, rola architekta na budowie, droga do uprawnień, praktyka projektowa oraz Kodeks etyki zawodowej – zasady postępowania dyscyplinarnego i zawodowego. Poruszano także tematykę związaną z zadaniami Izby Architektów RP – instytucji ustawowo umocowanej do reprezentowania osób wykonujących nasz zawód.

Początek programu

Program zainaugurowano wiosną 2019 roku. Na zajęcia złożyły się wykłady, seminaria (o podobnej tematyce), a także laboratoria, które miały formę wizyt na realizowanych bądź zrealizowanych obiektach z udziałem ich autorów. Ze strony Rady MPOIA RP program współtworzyli i koordynowali jego realizację arch. Marek Tarko oraz arch. Witold Zieliński. Część prowadzących została zarekomendowana przez Radę MPOIA RP, a część przez Zakład Architektury Społeczno-Usługowej A24 na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej (warunkiem było członkostwo w Izbie Architektów RP).

Wykłady przygotowali i zaprezentowali architekci: Kazimierz Butelski, Marek Tarko, Jarosław Wilk, Małgorzata Gruszka, Maciej Nitka, Stanisław Deńko, Witold Zieliński, Grzegorz Lechowicz, Piotr Chuchacz oraz Olaf Jasnorzewski, Piotr Czerwiński i Grzegorz Jachym. Po każdym z nich odbywały się zajęcia seminaryjne, w których trakcie rozwijano tematykę wykładów. Bezpośredni kontakt pomiędzy studentami a architektami-praktykami był twórczy, a nierzadko odkrywczy – zarówno dla studentów, jak i prowadzących. Grupy seminaryjne ze strony MPOIA RP prowadzili: Piotr Chuchacz, Stanisław Deńko, Małgorzata Gruszka, Olaf Jasnorzewski (grupa anglojęzyczna), Jarosław Wilk, Maciej Nitka, Marcin Pawłowski, Marek Tarko i Witold Zieliński, natomiast ze strony Wydziału Architektury PK: Kazimierz Butelski, Marcin Gierbienis, Marta Łukasik, Magdalena Kozień-Woźniak oraz Piotr Łabowicz.

Zajęcia laboratoryjne odbywały się w 15-osobowych grupach. Podczas spotkań w terenie autorzy konkretnych budynków (przykładowo w 2019 roku na liście wizytowanych obiektów znalazło się ich 31) mogli in situ wyjaśnić studentom, na czym polega zależność pomiędzy dokumentacją projektową a realizacją. Architekci dzielili się swoimi doświadczeniami, nierzadko również problemami, jakie miały miejsce w czasie projektowania oraz budowy obiektu. Studenci mieli za zadanie sporządzić z tych zajęć notatkę opisującą ideę projektu, zilustrowaną szkicem architektonicznym.

Seminaria, wykłady i zajęcia laboratoryjne dodatkowo wsparli architekci z małopolskich pracowni architektonicznych. Wśród nich byli m.in.: Wojciech Dobrzański i Krzysztof Zakrzewski z IMB Asymetria, Jacek Ewý z Ingarden & Ewý Architekci, Jan Karpiel-Bułecka i Marcin Steindel z Karpiel Steindel Architektura, Piotr Madej z Biura Projektów Lewicki Łatak, Piotr Kita i Tomasz Koral z Kita Koral Architekci, a także Marcin Pawłowski z CAVU Architekci, Tadeusz Półchłopek z ABP Autorskie Biuro Projektowe oraz Jacek Bruzda z LINIA architekci.

Łącznie w realizacji programu wzięło udział 27 architektów, członków MPOIA RP, przy czym część z nich we wszystkich formach zajęć.

Wykład inauguracyjny, przewodniczący Rady MPOIA RP, arch. Marek Tarko; fot. Jerzy Najder.

2020 – kontynuacja programu

W lutym 2020 roku w sali „Działowni” na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej odbyła się uroczysta inauguracja kolejnego rocznika studentów, którzy mieli uczestniczyć w zajęciach Negocjacje – czyli praktyczne aspekty wykonywania zawodu architekta. Okazało się bowiem, że przedmiot zyskał wiele pozytywnych opinii zarówno studentów, jak i prowadzących. Wykłady inauguracyjne, jak poprzednio, wygłosili dr hab. inż. arch. Kazimierz Butelski oraz przewodniczący Rady MPOIA arch. Marek Tarko. Zaprezentowano program zajęć, studenci mieli też okazję dowiedzieć się czegoś więcej o celach i zadaniach Izby Architektów RP. W tym roku z powodu pandemii wywołanej wirusem COVID-19 po przeprowadzeniu kilku zajęć w sposób tradycyjny ogólna sytuacja zmusiła nas do przejścia na system zdalny. Część wykładów zamieniono na prezentacje umieszczane na stronie internetowej uczelni, natomiast pozostałe oraz seminaria odbywały się w systemie online.

Na zdjęciu na pierwszym planie część grupy architektów prowadzących zajęcia na WA PK, od lewej: Marcin Gierbienis; dr Marta Łukasik; dr hab. Magdalena Kozien-Woźniak, prof. PK; Piotr Chuchacz; Piotr Czerwiński; Jarosław Wilk; Stanisław Deńko; Marek Tarko; Witold Zieliński; dr Piotr Łabowicz-Sajkowic; fot. Jerzy Najder.

Przeprowadzone zostały również terenowe zajęcia laboratoryjne. Ponieważ nie mogliśmy skorzystać z formuły praktykowanej w poprzednim roku, studenci otrzymali więc do samodzielnego wykonania dwa zadania. Pierwsze polegało na sfotografowaniu wybranej tablicy informacyjnej budowy oraz dokonaniu jej recenzji, z opisem zawartości i ze szczególnym uwzględnieniem autora projektu. Celem zadania było zwrócenie uwagi studentów na ten podstawowy element realizacji architektonicznych. Pozornie mało znaczący detal – tablica informacyjna – bardzo wiele mówi o sposobie podejścia do przepisów prawa, uczestników procesu inwestycyjnego oraz prowadzenia budowy.

Zadanie drugie polegało na sfotografowaniu wybranej budowy o interesujących rozwiązaniach architektonicznych oraz przygotowaniu sprawozdania. Należało w nim podać autora projektu i zamieścić ogólne ujęcie obiektu, a także dwa zdjęcia szczegółowe. W zadaniu chodziło o to, aby zilustrować i opisać przyjęte środki techniczne oraz organizacyjne, zapobiegające niebezpieczeństwom wynikającym ze specyfiki robót budowlanych w strefach szczególnego zagrożenia zdrowia lub w ich sąsiedztwie, w tym zapewniające bezpieczną i sprawną komunikację na wypadek pożaru, awarii i innych zagrożeń. Celem tego zadania było zwrócenie uwagi studentów na wieloaspektowość procesu inwestycyjnego oraz element bezpieczeństwa pracy i użytkowania. Chodziło też o zainteresowanie ich procesem realizacji inwestycji jako naturalnej konsekwencji pracy koncepcyjnej i projektowej.

Zadania były później omawiane podczas spotkań online i oceniane przez prowadzących poszczególne grupy. Seminaria prowadzone zdalnie nie były niestety tak efektywne jak zajęcia na żywo, ze względu na brak bezpośredniego kontaktu oraz ograniczenia techniczne. Zaangażowanie studentów w seminaria online jest mniejsze niż podczas zajęć stacjonarnych.

Podsumowanie

Program zajęć ze studentami, realizowany przez praktykujących architektów, był nowym wyzwaniem zarówno dla Wydziału Architektury PK, jak i dla Małopolskiej OIA RP. Przyjęcie zasady, według której wszyscy prowadzący zajęcia, zarówno wykłady, jak i seminaria czy laboratoria, musieli należeć do IARP, sprawiło, że nabrały one szczególnego charakteru. Ponadto, cykl był realizowany w oparciu o skoordynowany scenariusz, dzięki czemu został on bardzo dobrze przyjęty przez studentów. Nic dziwnego, ponieważ specyfika tych zajęć umożliwiła studentom nawiązanie bezpośrednich relacji z czynnymi architektami i poznanie praktycznych aspektów warunków wykonywania zawodu.

Wstępny test z tematyki związanej z warunkami pracy w zawodzie, który był przeprowadzany na początku zajęć, uzyskał pozytywne oceny na poziomie 60%, zaś końcowy, będący równocześnie egzaminem, rozwiązany został poprawnie na poziomie 85%. Ten wynik dowodzi celowości tego typu działań. Mamy nadzieję, że program zajęć będzie kontynuowany.

Garść refleksji

Zawód architekta ulega przekształceniom związanym nie tylko z nowymi technologiami, lecz także ze zmianami społecznego znaczenia tej profesji, także w kontekście takich trudności jak pandemia. Architekci są koordynatorami działań multidyscyplinarnego zespołu. Młodzi adepci powinni być zatem odpowiednio do tego przygotowani i świadomi wyzwań, jakie przed nimi stoją. Muszą umieć funkcjonować zespołowo, rozwiązywać często sprzeczne interesy różnych grup społecznych, prowadzić rozmowy i mediacje, mieć świadomość, ile kosztuje każda ich decyzja. Obecnie edukacja w zasadniczej części skupia się na zagadnieniach związanych z kreowaniem przestrzeni. To z pewnością podstawowa umiejętność architekta. Nie można jednak przy tym zapominać o specjalistycznej wiedzy technicznej oraz zasadach funkcjonowania interdyscyplinarnych zespołów.

Zajęcia ze studentami Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej; fot. Jerzy Najder.

Współczesna szkoła architektury winna traktować zadania projektowe również jako swego rodzaju „pretekst” do poznawania towarzyszących twórczości wyzwań związanych ze specjalizacją pracy, dyscyplin zawodowych oraz konieczności współdziałania. Przenoszenie doświadczenia praktykujących architektów, jakich zrzesza IARP, na grunt uczelni pomaga w doskonaleniu wiedzy i łatwiejszym wejściu na rynek pracy. Udany przykład współpracy Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej z praktykującymi, doświadczonymi architektami, członkami Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP, wydaje się warty szerszego spopularyzowania. Podczas zajęć odnieśliśmy również wrażenie, że celowe jest zwiększanie liczby godzin przeznaczonych na praktyki w biurach projektowych oraz na budowie. Największym zainteresowaniem studentów cieszyła się bowiem część laboratoryjna.

Program nie doszedłby do skutku bez zaangażowania dr. hab. inż. arch. Kazimierza Butelskiego, prof. PK oraz bez wsparcia dziekana Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej prof. dr. hab. inż. arch. Jacka Gyurkovicha, a także wieloletniej współpracy, jaką MPOIA RP realizuje z WA PK. Im oraz wszystkim tym, którzy zaangażowali się w to wyjątkowe zadanie, składamy serdeczne podziękowania za włożony trud oraz poświęcony czas.

Marek Tarko
Marek Tarko
Architekt IARP

przewodniczący Rady Małopolskiej Okręgowej Izby Architektów RP

Witold Zieliński
Witold Zieliński
Architekt IARP

wiceprzewodniczący Rady MPOIA RP

reklama

Warto przeczytać