Facebook

Vademecum architekta - odbiór inwestycji budowlanej, inżynier kontraktu, cz. XV

Z:A 82

Tematem ostatniego odcinka cyklu Vademecum Architekta jest odbiór inwestycji budowlanej. Wyjaśnione zostanie również, na czym polega sprawowanie funkcji inżyniera kontraktu.

Odbiór inwestycji budowlanej

Przepisy ustawy Prawo budowlane nie regulują procedury odbioru końcowego obiektu budowlanego, ani nie wprowadzają obowiązku jego odebrania. Obiekty budowlane realizowane są na podstawie umów o roboty budowlane, w związku z tym podlegają przepisom prawa cywilnego, dla którego podstawowym aktem prawnym jest Kodeks cywilny. Przed odbiorem kierownik budowy przeprowadza, przewidziane w przepisach lub umowie z inwestorem, próby i sprawdzenia, zawiadamiając go o tym wpisem do dziennika budowy. Zakończenie wszystkich robót i przeprowadzenie z wynikiem pozytywnym wymaganych prób i sprawdzeń kierownik budowy stwierdza wpisem do dziennika budowy, co wymaga potwierdzenia inspektora nadzoru inwestorskiego, odnośnie zgodności wpisu ze stanem faktycznym

W czynnościach odbioru powinni uczestniczyć: kierownik budowy, kierownicy robót oraz inspektorzy nadzoru inwestorskiego, projektanci sprawujący nadzór autorski i przedstawiciele inwestora, stanowiący Komisję odbioru. Kierownik budowy kompletuje i przedstawia Komisji dokumenty, pozwalające na ocenę prawidłowego wykonania przedmiotu odbioru, a w szczególności dziennik budowy, zaświadczenia właściwych jednostek i organów, protokoły technicznych odbiorów międzyoperacyjnych i częściowych, niezbędne świadectwa kontroli jakości, certyfikaty i aprobaty techniczne oraz dokumentację powykonawczą ze wszystkimi zmianami dokonanymi w toku budowy. Jeżeli w czasie odbioru wystąpi konieczność wykonania robót dodatkowych, warunkujących użytkowanie obiektu zgodne z jego przeznaczeniem, inwestor może dokonać odbioru wykonanych robót, pod warunkiem wykonania robót dodatkowych o ile zostaną przeprowadzone w uzgodnionym terminie – jeżeli jednak w trakcie czynności odbioru stwierdzi się wady – wówczas inwestor może odmówić odbioru do czasu ich usunięcia. Gdy odbiór zostanie zakończony kierownik budowy, jako przedstawiciel wykonawcy, doręcza inwestorowi instrukcje użytkowania i konserwacji materiałów oraz urządzeń wmontowanych w obiekt, a w przypadku wprowadzenia zamiennych rozwiązań lub wyposażenia w trakcie realizacji obiektu – doręcza inwestorowi także instrukcje zamienne. Z czynności odbioru sporządza się protokół, który powinien zawierać ustalenia poczynione w jego czasie. Zgodnie z art.3 pkt 13 ustawy Prawo budowlane, protokół, zarówno częściowy jak i końcowy, stanowi część dokumentacji budowy. Powyższa procedura odbioru końcowego nawiązuje bezpośrednio do postanowień Kodeksu cywilnego, który w ramach umowy o roboty budowlane pozostawia wykonawcy i inwestorowi znaczną swobodę kształtowania szczegółów proceduralnych odbioru dzieła. W związku z powyższym ten etap realizacji inwestycji (procedura odbioru końcowego) winien być formułowany i negocjowany jako istotny element umowy o roboty budowlane.

Inżynier kontraktu

Inżynier kontraktu pojawił się na polskim rynku budowlanym po 1990r. wraz z realizowanymi dużymi inwestycjami zagranicznymi. Zawarta z zamawiającym umowa na wykonywanie czynności inżyniera kontraktu może obejmować różne obowiązki, jednak zawsze podstawowym wymogiem jest obowiązek stałego przebywania na terenie budowy i uczestniczenia we wszystkich istotnych dla realizacji inwestycji wydarzeniach. Tym samym jest on koordynatorem realizacji inwestycji budowlanej. Międzynarodowa Federacja Inżynierów Konsultantów FIDIC (Federation Internationale des Ingenieurs-Conseils) opracowała normy związane z pełnieniem owej funkcji. Według niej jest to przedstawiciel inwestora (zamawiającego) upoważniony do podejmowania działań i decyzji o charakterze ekonomiczno-organizacyjnym oraz technicznym, związanych z realizacją kontraktu, zawartego pomiędzy inwestorem (zamawiającym) a firmą wykonawczą. Kontrakt może obejmować realizację prac projektowych albo według formy „zaprojektuj i zbuduj”, bądź jedynie wykonanie robót budowlanych.

Ponieważ wymagane kompetencje inżyniera kontraktu mają charakter interdyscyplinarny, co stanowi specyfikę naszego zawodu, funkcję tę powinien pełnić architekt lub kierowany przez niego zespół złożony z osób o odpowiednich specjalnościach, działający w imieniu i na rzecz zamawiającego (inwestora) w zakresie:

  • nadzoru nad całością dokumentacji technicznej sporządzanej przez wykonawcę;
  • nadzoru technicznego nad robotami budowlanymi i jakością ich wykonania;
  • kontroli prawidłowości stosowania procedur unijnych oraz dopełniania w tym zakresie wszelkich formalności.

Biorąc pod uwagę złożoność robót, inżynier kontraktu może wyznaczyć swego przedstawiciela – inżyniera-rezydenta, który posiada prawa oraz obowiązki, przekazane mu w formie pełnomocnictwa i jest przed nim odpowiedzialny. Rolę inżyniera kontraktu w trakcie realizacji inwestycji budowlanej można określić jako dbanie o właściwe wykonywanie zadań przez wszystkich uczestników tego procesu, ogólny nadzór nad realizacją inwestycji i jej finansowaniem – zgodnie z harmonogramem wykonywania robót budowlanych oraz nadzór nad prowadzeniem robót budowlanych w zakresie ich jakości oraz zgodności z dokumentacją budowy sporządzaną przez ich wykonawcę. robót. Do jego obowiązków należy całościowe i kompleksowe zarządzanie realizacją inwestycji budowlanej – w tym m.in.:

  • koordynowania procesu realizacji inwestycji między wszystkimi jej uczestnikami i inwestorem;
  • organizowanie, prowadzenie i dokumentowanie narad koordynacyjnych oraz wszelkich innych spotkań z uczestnikami procesu budowlanego – odbywanych w trakcie realizacji inwestycji;
  • koordynowanie prac zespołu inżyniera kontraktu i współpracy tego zespołu z inwestorem i projektantami;
  • regularne raportowanie i przekazywanie informacji do zamawiającego w sprawach związanych z inwestycją;
  • współpraca z organami administracji publicznej przeprowadzającymi kontrole realizacji;
  • egzekwowanie od wykonawcy aktualizacji harmonogramów;
  • opiniowanie podwykonawców zgłaszanych przez generalnego wykonawcę;
  • dokonywanie comiesięcznej oceny stanu zaawansowania robót budowlanych;
  • analiza i akceptacja faktur wystawianych przez wykonawcę;
  • doradzanie inwestorowi w czasie realizacji inwestycji w zakresie całościowego zarządzania inwestycją w kwestiach dotyczących prawa, finansów, kwestiach projektowych i technicznych, itp.

Tabela 1. Wymagane kompetencje inżyniera kontraktu

Administrowanie

kontraktem

Nadzór

techniczny

Kontrola i weryfikacja

dokumentacji

  • zarządzanie projektem (Projekt Management) – PMI, IPMA, Prince2, TenStep, itp. w tym: harmonogramowanie, zarządzanie zmianą, zarządzanie czasem, zarządzanie jakością.
  • administrowanie projektem (Projekt Management Office – PMO)
  • ogólna znajomość prawa: budowlanego, administracyjnego, zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, gospodarki nieruchomościami.
  • komunikacja społeczna

 

  • uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w poszczególnych branżach.
  • znajomość technologii realizacji robót  ogólnobudowlanych oraz specjalistycznych.
  • szczegółowa znajomość Prawa budowlanego, ustaw powiązanych oraz rozporządzeń wykonawczych.
  • znajomość zasad organizacji robót budowlanych  w zakresie przepisów BHP

 

  • uprawnienia do projektowania w poszczególnych branżach.
  • znajomość standardów technicznych ustalonych przez inwestora
  • znajomość norm technicznych
  • doświadczenie z realizacji projektów budowlanych oraz wykonawstwa robót.
  • doświadczenia wynikające z eksploatacji maszyn i urządzeń planowanych do budowy

 

Umowa z inwestorem na pełnienie roli inżyniera kontraktu

Umowa na wykonywanie czynności inżyniera kontraktu może zobowiązywać do profesjonalnego i kompletnego nadzoru inwestorskiego nad całością procesu inwestycyjnego. Poniżej podano przykładowe postanowienia ogólne do umowy o pełnienie funkcji inżyniera kontraktu.

Tabela 2. Postanowienia ogólne do umowy

 

§ 1

  1. Przedmiotem umowy jest:

Pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu, tj. świadczenie usług związanych z przygotowaniem, zarządzaniem, kontrolą i nadzorem nad realizacją robót budowlanych wykonywanych w ramach zamierzenia inwestycyjnego obejmującego ………………………………………………………………………………………………………………..,

                 która będzie sprawowana według warunków FIDIC.

2.  Inżynier Kontraktu będzie działał zgodnie z:

Zasadami określonymi w Warunkach kontraktu na budowę dla robót budowlanych i inżynieryjnych projektowanych przez Zamawiającego – FIDIC 2000, w zakresie uprawnień i obowiązków określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) oraz w aktualnych przepisach ustawy Prawo budowlane.

3.  Do ogólnych obowiązków Inżyniera należy:

1)  sprawdzenie i weryfikacja kompletności dokumentacji projektowej oraz udział w przygotowaniu dokumentów przetargowych do wyboru Wykonawcy robót;

2)  zarządzanie procesem inwestycyjnym w imieniu Inwestora;

3)  pełnienie funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego, w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo budowlane;

4)  współdziałanie z Nadzorem Autorskim;

5)  wspieranie Inwestora we wszystkich czynnościach technicznych, administracyjnych i finansowych związanych z realizacją kontraktu.

4.  Na etapie poprzedzającym rozpoczęcie robót budowlanych Inżynier jest upoważniony i zobowiązany do:

  1. dokonania sprawdzenia kompletności projektu wykonawczego oraz szczegółowej weryfikacji poprawności jego wykonania;
  2. wnioskowania do Inwestora o wprowadzenie, uzasadnionych przez Inżyniera, zmian w dokumentacji projektowej;
  3. dokonania sprawdzenia przedmiarów robót oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót, zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów;
  4. przeprowadzenia inspekcji terenu budowy w celu sprawdzenia zgodności stanu istniejącego z dokumentacją projektową oraz opracowania raportu z czynności, o których mowa w pkt 1 i 2;
  5. przygotowanie warunków szczegółowych dla przetargu na wybór Wykonawcy robót oraz opracowania, w ścisłej współpracy z Głównym Projektantem, odpowiedzi na zapytania oferentów;
  6. opracowania i przedstawienia do akceptacji Inwestora schematu organizacyjnego zespołu Inżyniera wraz ze szczegółowym zakresem obowiązków i uprawnień jakie zamierza przekazać poszczególnym osobom, wchodzącym w skład zespołu, w tym zaproponowania koordynatora inspektorów nadzoru.

5.  W trakcie prowadzenia budowy i robót budowlanych Inżynier jest upoważniony oraz zobowiązany do:

1)  stałej obecności na terenie budowy przez okres trwania zadania inwestycyjnego – biuro zespołu Inżyniera funkcjonować będzie w dni robocze w godzinach ……………………;

2)  sprawowania nadzoru inwestorskiego przy pomocy specjalistycznych inspektorów, wchodzącym w skład zespołu Inżyniera;

3)  reprezentowania Inwestora w kontaktach z osobami trzecimi w sprawach związanych z zadaniem inwestycyjnym;

4)  przekazania Wykonawcy robót terenu budowy;

5)  zatwierdzania i opiniowania projektu zagospodarowania i organizacji budowy, programów zapewnienia jakości oraz projektu montażu konstrukcji, po uprzednim uzyskaniu opinii Nadzoru Autorskiego;

6)  wnioskowania do Inwestora o zatwierdzenie harmonogramu robót i płatności, przedstawionego przez Wykonawcę;

7)  sporządzenia protokołu odzysku materiałów pochodzących z przewidzianych rozbiórek:

8)  kontrolowanie w sposób ciągły jakości wykonywanych robót oraz wbudowywanych materiałów i bieżące archiwizowanie wszelkich atestów, deklaracji zgodności, certyfikatów jakości itp.;

9)  prowadzenia dokumentacji fotograficznej budowy;

10)   informowanie Inwestora, z odpowiednim wyprzedzeniem, o wszelkich zagrożeniach występujących podczas prowadzenia robót, które mogą mieć wpływ na wydłużenie czasu realizacji lub zwiększenia kosztów;

11)   kontrolowania przestrzegania przez Wykonawcę przepisów BHP oraz utrzymania porządku na placu budowy;

12)   udzielanie Wykonawcy robót wszelkich dostępnych informacji i wyjaśnień dotyczących inwestycji;

13)   wyrażania zgody na prowadzenie robót w godzinach nocnych i w dni wolne od pracy;

14)   wnioskowania o usunięcie z terenu budowy zatrudnionych przez Wykonawcę osób niekompetentnych lub zaniedbujących notorycznie swoje obowiązki;

15)   organizowanie oraz prowadzenie comiesięcznych posiedzeń Rady Budowy dotyczących postępu robót, z udziałem Inwestora, Wykonawcy robót, Nadzoru Autorskiego oraz innych niezbędnych osób – sporządzania protokołów z tych posiedzeń i przekazywania ich Zamawiającemu w terminie 7 dni;

16)   monitorowanie rzeczywistego postępu robót i zgodności realizacji z obowiązującym harmonogramem robót;

17)   składania comiesięcznych raportów z postępu prac i płatności, zgodnie z wymaganiami Inwestora raport powinien zawierać:

a)  opis postępu robót w stosunku do przyjętego harmonogramu,

b)  nakłady finansowe poniesione na roboty w powiązaniu z przyjętym harmonogramem,

c)  plan robót i finansowania na kolejne miesiące,

d)  opis powstałych problemów i zagrożeń oraz działań podjętych w celu ich usunięcia,

e)  fotografie dokumentujące postęp oraz jakość robót,

f)   ewentualny wykaz zmian w dokumentacji projektowej, uzgodniony z Projektantem,

g)  wykaz wystąpień Wykonawcy i sposób ich rozpatrzenia;

18)   wydania polecenia przyśpieszenia lub opóźnienia tempa robót;

19)   kontrola sposobu magazynowania i przechowywania materiałów oraz nadzorowanie ich badań wykonywanych przez Wykonawcę robót, jak również zlecanie dodatkowych badań i sprawdzeń robót budzących wątpliwość co do jakości ich wykonania;

20)   zatwierdzania rysunków wykonawczych oraz weryfikowania rysunków powykonawczych, sporządzanych przez Wykonawcę robót, po uzyskaniu opinii Nadzoru Autorskiego;

21)   bieżącego dokonywania obmiaru wykonanych robót oraz odbioru robót zanikających i ulegających zakryciu;

22)   sprawdzenia wykonanych robót, powiadamianie Wykonawcy o wykrytych wadach i określanie zakresu koniecznych do wykonania poprawek oraz poświadczanie o ich wykonaniu i usunięciu wad;

23)   przygotowania do odbioru częściowego i końcowego robót, sprawdzania kompletności i prawidłowości przedkładanych przez Wykonawcę dokumentów wymaganych przy wykonywaniu czynności odbioru oraz uczestnictwo w odbiorach;

24)   sprawdzenia oraz akceptowania przejściowych i końcowych oświadczeń Wykonawcy w zakresie ilości i wartości wykonanych robót wraz z przygotowaniem odpowiednich Świadectw płatności;

25)   zapobiegania roszczeniom Wykonawcy, a w przypadku braku takiej możliwości, powiadomienia Inwestora o wszelkich roszczeniach Wykonawcy oraz rozbieżnościach między dokumentacją Inwestora, a stanem faktycznym na terenie budowy;

26)   załatwiania, w porozumieniu z Inwestorem, wszelkiego rodzaju skarg i roszczeń osób trzecich, spowodowanych realizacją inwestycji;

27)   rozliczenia umowy o roboty budowlane w przypadku jej wypowiedzenia;

28)   wnioskowania do Inwestora o:

a)  przeprowadzenie niezbędnych badań lub pomiarów i ekspertyz przez niezależnego rzeczoznawcę,

b)  zlecenia usunięcia usterek i wad stronie trzeciej w przypadku, gdy Wykonawca nie usunie ich w wyznaczonym terminie,

c)  zmianę terminu wykonania robót w umowie o roboty budowlane w przypadku  , gdy nie wynika ona z winy czy też zaniedbań Wykonawcy,

d)  zlecenie wykonania robót dodatkowych;

29)   sprawdzenia ostatecznej kwoty umownej należnej Wykonawcy Robót.

6.  W przypadku wystąpienia konieczności wykonania robót dodatkowych Inżynier jest upoważniony i zobowiązany do:

1)  niezwłocznego pisemnego zawiadomienia Inwestora o konieczności wykonania robót dodatkowych;

2)  przekazania dla Inwestora protokołu, spisanego przy udziale przedstawicieli Nadzoru Autorskiego, Wykonawcy, Inżyniera i Inwestora, zawierającego opis:

a)  powstałych problemów technicznych,

b)  koniecznych zmian w dokumentacji projektowej,

c)  niezbędnych do wykonania robót dodatkowych;

3)  przedstawienia Inwestorowi kalkulacji kosztów robót dodatkowych, wykonanej przez Wykonawcę, której zakres i treść podlega każdorazowo weryfikacji i akceptacji Inwestora;

4)  wydania polecenia wykonania robót dodatkowych wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Inwestora, wydanej na podstawie ustawy – Prawo zamówień publicznych.

7.  Po zakończeniu robót budowlanych do obowiązków Inżyniera będzie należeć:

1)  dokonanie odbioru końcowego, przygotowanie kompletnej dokumentacji odbiorowej, niezbędnej do pracy Komisji Odbioru, powołanej przez Inwestora oraz przygotowanie protokołów odbioru robót;

2)  dokonanie odbioru robót, związanych z usunięciem usterek i wad;

3)  wspieranie Inwestora w negocjacjach, dotyczących nierozstrzygniętych roszczeń;

4)  uczestniczenie w procedurze uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu;

5)  rozliczenie rzeczowe i finansowe kontraktu;

6)  wystawienie świadectwa przejęcia, końcowego świadectwa płatności i innych dokumentów wymaganych warunkami kontraktu;

7)  przygotowanie dla potrzeb Inwestora i przyszłego zarządcy obiektu danych potrzebnych do sporządzenia dokumentów PT, OT oraz książki obiektu;

8)  uczestnictwo w przeglądach gwarancyjnych, egzekwowanie obowiązków gwarancyjnych Wykonawcy.

9)  sporządzenie raportu końcowego, który powinien zawierać:

a)  końcowe rozliczenie ilości wykonanych robót i obliczenie końcowej kwoty umownej – zgodnie z umową Wykonawcy,

b)  rozliczenie finansowe zadania inwestycyjnego,

c)  protokół odbioru końcowego i przekazania do użytkowania obiektu,

d)  opis przebiegu wykonania kontraktu i sprawozdanie z działalności Inżyniera Kontraktu,

e)  komplet powykonawczej dokumentacji odbiorowej, zawierającej takie dokumenty, jak: sprawozdanie techniczne końcowe, protokoły z posiedzeń Rady Budowy, inwentaryzację geodezyjną powykonawczą wraz z mapą powykonawczą, wystąpienia Wykonawcy, wnioski Wykonawcy, instrukcje zmian, obmiary, aprobaty techniczne, atesty i deklaracje zgodności, receptury, programy zapewnienia jakości i świadectwa jakości, wyniki badań, projekt budowlany powykonawczy, informacje niezbędne do sporządzenia dokumentów PT, OT oraz książki obiektu itp.

8.  Inżynier Kontraktu ma realizować wszystkie inne polecenia i zarządzenia Inwestora, które będą niezbędne dla prawidłowej realizacji umowy (Kontraktu) i służyły zabezpieczeniu interesów Inwestora.

9.  Inżynier Kontraktu nie może zwolnić którejkolwiek ze stron z jakichkolwiek obowiązków, zobowiązań lub odpowiedzialności wynikających z Kontraktu.

 

§ 2

Przedstawicielem Inwestora przy realizacji przedmiotu umowy będzie:

……………………………………………. nr telefonu ……………………………………..

 

§ 3

1.  Zespołem Inżyniera – przy realizacji przedmiotu umowy będzie kierował: …………………………………………………. nr telefonu …………………………………….., posiadający uprawnienia nr ...………………. wydane w dniu ………………………………..,

     wpisany na listę ……………………….. Okręgowej Izby Architektów RP – Nr ewid. ………………..

 

2.  Nadzór inwestorski sprawować będzie zespół Inżyniera w osobach:

1)  ………………………………………………………. – w branży konstrukcyjno-budowlanej,

     nr telefonu ………………………………..., posiadający uprawnienia nr …………………... wydane w dniu ……………….., wpisany na listę Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa,

     Nr ewid. ………………………..;

2)  ………………………………………………………………………….. – w branży sanitarnej,

     nr telefonu ………………………………..., posiadający uprawnienia nr …………………... wydane w dniu ……………….., wpisany na listę Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa,

     Nr ewid. ………………………..;

3)  ………………………………………………………………………. – w branży elektrycznej,

     nr telefonu ………………………………..., posiadający uprawnienia nr …………………... wydane w dniu ……………….., wpisany na listę Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa,

     Nr ewid. ………………………..;

4) Specjalista ds. finansowych ………………………………… nr telefonu …………………..

 

 

Dziękuję za uwagę i mam nadzieję, że Vademecum Architekta będzie pomocne członkom samorządu zawodowego w ich pracy zawodowej, a w szczególności przy kierowaniu robotami budowlanymi.

Stanisław Łapieński Piechota
Stanisław Łapieński Piechota
Architekt IARP

członek Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej IARP, delegat na Zjazd Krajowy POOIA

reklama

Warto przeczytać