Facebook

Spotkajmy się w (lepszym) mieście!

Z:A 80

142 prace, 290 uczestników, mnóstwo satysfakcji – tegoroczna edycja konkursu Kształtowanie Przestrzeni przeszła najśmielsze oczekiwania iarp.

Gala online, podczas której poznaliśmy wyniki konkursu, odbyła się 8 czerwca. Przez ekrany komputerów, smartfonów i tabletów przyglądaliśmy się prezentacji zwycięskich prac, których autorzy wykazali się niezwykłą dojrzałością i wrażliwością w postrzeganiu przestrzeni. Wcześniej jednak głos zabrali organizatorzy konkursu oraz gość specjalny.

I miejsce w kategorii 12–15 lat: Anna Słaboń ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Nowym Targu, projekt Nasze miejsce; doceniono go za prostotę i multifunkcjonalność, il. Szkoła Podstawowa nr 2 w Now ym Targu

 

Ambasadorzy dobrej przestrzeni

 „Taki konkurs jest szczególny, bo pokazuje spojrzenie na budynki i ich otoczenie, krajobraz oczami osób, które w tej przestrzeni przebywają, uczą się, bawią, odpoczywają” – powiedziała prezes IARP, Małgorzata Pilinkiewicz, witając gości online. „To jest również spojrzenie na coś, co jest z pozoru niezauważalne, ale budzi emocje, odczucia, różne zachowania, a – jak widać – ten konkurs jest też przyczynkiem do różnych pomysłów, jak zdefiniować, jak oswoić, jak zmienić przestrzeń. I to my, zawodowcy, w każdej edycji tego konkursu uczymy się, jak można widzieć tę przestrzeń inaczej – dodała.

Swoje uznanie dla młodych projektantów oraz organizatorów konkursu wyraził także Bohdan Biś Lisowski, prezes SARP. „Ten projekt, który jest mi doskonale znany już od ponad 10 lat i w którym miałem okazję brać udział z ramienia SARP w Krakowie […], jest niesłychanym osiągnięciem Izby Architektów. Uważam, że program uzupełnia braki w edukacji plastycznej, architektonicznej, postrzegania przestrzeni, ogólnie pojętego wzornictwa i designu, których jak wszyscy wiemy, w zajęciach, w nauczaniu w Polsce nie jest za dużo. Jeśli porównamy to do krajów skandynawskich, gdzie jest ich 6-krotnie więcej, to można zdać sobie sprawę, jak ważny może być ten program dla kształcenia młodzieży. Liczę na to, że wszyscy, którzy wzięli udział w tym konkursie, a jest tu ich znaczna grupa, będą ambasadorami dobrej przestrzeni w przyszłości, i ten wysiłek, który został zrobiony przez nauczycieli, architektów, edukatorów – przyniesie nam plony w przyszłości” – mówił. Katarzyna Domagalska z Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki zwróciła uwagę, że program jest istotny pod względem odbiorców przestrzeni. Podkreśliła, że wielka liczba prac, która nadeszła na tegoroczny konkurs, bo trzykrotnie większa niż w poprzednich edycjach, dowodzi, że młodym ludziom nie jest obojętne, co ich otacza, i zależy im na tworzeniu miejsc wspólnych i partycypacji w tym procesie. Chcą mieć oni po prostu wpływ na przestrzeń i na to, jaka ona będzie w przyszłości. Janusz Popardowski w imieniu firmy Fakro, która jako sponsor od lat wspiera program, zaprezentował rozwiązania dla okien i drzwi, równie kreatywne jak pomysły uczestników konkursu.

„Z pewnością frekwencja w tegorocznym konkursie jest pokłosiem szerokiej promocji, za którą bardzo dziękuję całemu środowisku architektonicznemu, w tym naszym edukatorom. Mam nadzieję, że jest to zapowiedź dalszych sukcesów i rozwoju programu Kształtowanie Przestrzeni – skonkludowała koordynatorka Anna Kulińska.

I miejsce w kategorii 15–19 lat: Julia Smagowicz i Łucja Marcinkowska z Zespołu Szkół im. Mieszka I w Stargardzie za projekt Rewitalizacja amfiteatru w Stargardzie; doceniony przez jury głównie za dogłębną analizę miejsca, il. Zespół Szkół im. Mieszka I w Stargardzie

Z głową w chmurach

Gościem specjalnym gali była arch. Dorota Sibińska z XY studio, która zaprosiła uczestników do swojego świata podczas prezentacji pt. Z głową w chmurach… czyli o projektowaniu dla dzieci i młodzieży. Podkreśliła ona, że lubi tworzyć dla tej grupy użytkowników, gdyż wtedy z dorosłego staje się na chwilę dzieckiem, wsiada w wehikuł czasu, spogląda z sentymentem wstecz, w świat jej dziecięcych zabaw, ale też przygląda się temu, jak dziś bawi się młodzież. „Słuchamy was, ale też lubimy was podglądać, żeby móc odpowiedzieć na wasze potrzeby” – śmiała się. Zaznaczyła, że widać różnicę pomiędzy wczoraj i dziś. Kiedyś biegało się po osiedlu, grało w nożyczki, gumę, eksplorowało hałdy oraz place budowy, obecnie świat się zmienia i teraz jest zupełnie inaczej, bezpieczniej.

Zastanawiała się, czym jest przestrzeń. „Według mnie to to, co nas otacza tu i teraz, ale ważny w tym wszystkim jest człowiek, bo przestrzeń tak naprawdę ma mu pomóc w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji, w pewnym sensie staje się więc drugoplanowa” – skonkludowała.

Dorota Sibińska mówiła też o tym, że projektując dla dzieci, należy się skupić na skali i dopasować obiekty do potrzeb przedszkolaków. Ogromne znaczenie ma np. strefa wejściowa, ponieważ jest miejscem pierwszego kontaktu z przestrzenią, dlatego stara się, żeby to miejsce było kameralne i bardzo przyjazne. Śmieszne elewacje, odmienne wzory, słupy, na które można się wspiąć, huśtawki, kolorowy plac zabaw – to wszystko elementy, które bierze pod uwagę podczas projektowania. Wnętrze także musi przyciągnąć i zaciekawić, sprawić, żeby dzieci nie cierpiały, spędzając w przedszkolu prawie cały dzień. Domki, ukryte przejścia, magiczne drzwi, sklepiki, „lukadła”, a na zewnątrz piaskownice, magiczne furtki-karuzele wychodzące na magiczny ogród – to sprawia im frajdę. Nastolatki mają trochę inny świat – służą im więc pufy i stoły do rozmów, sala artystyczna, fortepian czy piłkarzyki. Podkreśliła, że zależy jej na projektowaniu, które nie narzuca rozwiązań, a daje każdemu użytkownikowi szansę zdefiniować przestrzeń po swojemu, bo jest ona trochę jak chmury – każdy widzi w niej coś innego.

II miejsce w kategorii 12–15 lat: Hanna Wycisk (Pszczyna), projekt Wokół stołu; przyznane za udane poszukiwanie archetypicznego znaczenia stołu jako miejsca współprzebywania i nawiązywania relacji, z nadaniem przestrzeni bezpieczeństwa, il.  Vinci – Pszczyńskie Centrum Kultury

Prace i nagrody

Hasło „Spotkajmy się w mieście” dawało uczestnikom twórczą swobodę. Anna Kulińska, koordynatorka programu Kształtowanie przestrzeni, podkreśla, że tegoroczna edycja konkursu zaskoczyła nie tylko liczbą przesłanych prac, lecz także ich bardzo wysokim poziomem, który przejawiał się m.in. we wrażliwości uczestników oraz różnorodności, zarówno pomysłów, jak i form ich prezentacji. „Na regulaminowej jednej planszy młodzież zaprezentowała zdjęcia makiet, odręczne rysunki i komputerowe wizualizacje. Zakres projektów był bardzo szeroki: od analiz w skali dzielnicy przez zagospodarowanie parków, skwerów i placów po projekty budynków czy nawet wnętrz. Zauważyć dało się kilka wiodących trendów, w tym tworzenie przestrzeni multifunkcjonalnych, powrót do natury czy szukanie schronienia np. na drzewach i w różnokształtnych konstrukcjach” – zaznaczyła. Zauważyła, że dla młodzieży ważne okazały się zarówno miejsca z infrastrukturą rozrywkową oraz sportową, jak i możliwość wyciszenia na łonie przyrody. Obok abstrakcyjnych pomysłów pojawiły się rozwiązania dla istniejących przestrzeni, a także elementy partycypacji społecznej. W niektórych pracach jury urzekła prostota rozwiązań, w innych kreatywność. Bardzo trudno było porównywać tak zróżnicowane prace, przez co wybór finalistów okazał się nie lada wyzwaniem.

Tym niemniej laureatów wybrano i nagrodzono (I miejsce 4 tys. zł, II – 1 tys., III – nagrodami rzeczowymi). I miejsce w kategorii 12–15 lat zdobyła Anna Słaboń (lat 14) z SP nr 2 w Nowym Targu, za projekt Nasze miejsce. Jury doceniło, że autorka zaproponowała otwartą przestrzeń, a centralna część obiektu zyskała formę okręgu, co kojarzy się ze słynnym Stonehenge oraz ideą równości czy integracji. Zauważono prostotę, ale zarazem wielofunkcyjność projektu, w którym osoby o różnych zainteresowaniach mogą znaleźć coś dla siebie. Są więc: drewniany deptak z ławkami, trawnik na piknik, stojak na rowery, miejsce zadaszone z grami stołowymi, małe bistro, dużo wolnej przestrzeni, a wszystko to otoczone roślinnością. W takiej przestrzeni można wypoczywać na siedząco, leżąco, podczas spaceru, biegania, jazdy na rowerze czy ćwiczenia jogi. „Mimo że «Nasz miejsce» znajduje się centrum miasta, to można tam obcować z naturą, m.in. przez ekologiczne rozwiązania, takie jak łąka kwietna, zielone ściany czy dachy oraz drewniane deptaki” – podsumowała młoda autorka projektu.

Jedno z III miejsc w kategorii 12–15 lat: Spotkajmy się na drzewie, Mateusz Jarysz, il. Zespół Szkół Zakonu Pijarów w Poznaniu

W kategorii wiekowej 15–19 lat najlepszy okazał się team Julia Smagowicz i Łucja Marcinkowska z Zespołu Szkół im. Mieszka I w Stargardzie. Tworząc Rewitalizację amfiteatru w Stargardzie, dogłębnie przeanalizowały stare miejsce pod względem użytkowym i zaproponowały nowe rozwiązania, które pomogłyby zdegradowanemu amfiteatrowi na powrót stać się „sercem miasta”, zapraszającym i otwierającym się dla wszystkich mieszkańców. Teraz ta przestrzeń publiczna, w wyniku zaniedbania, ma charakter stygmatyzujący i wykluczający. „Chcemy, żeby to miejsce połączyło wszystkich mieszkańców, nie tylko młodzież […]. Obok jest plac zabaw, młodzieżowy dom kultury, skate park, więc to istotna lokalizacja. Ale najważniejsze jest to, że spływają pierwsze pomysły rewitalizacji i jeżeli zyskaliśmy poparcie od państwa, to jest szansa na to, żeby z wnioskiem pójść do urzędu miasta i choć parę pomysłów wdrożyć w życie” – zaznaczyły projektantki.

Nie sposób opisać wszystkich nagrodzonych i wyróżnionych w konkursie prac, istotne jest jednak to, że zgłoszenia napłynęły z całej Polski, zarówno ze szkół podstawowych i ponadpodstawowych, jak i domów kultury czy świetlic wiejskich. O skali różnorodności projektów niech świadczą choćby ich tytuły: Wokół stołu, Guard River, Honey Garden, Spotkajmy się na drzewie, Unlimited, Wpadnij, Katedra, Spa na łące, Przestrzeń Spotkanie Przyjaźń, Młodzieżowy Park Biznesowy, Tunele, Im wyżej w las tym więcej nas… Przeglądając prace zgłoszone w konkursie i ich nazwy, odnosi się wrażenie uczestnicy nie tylko słyszeli o Nowym Europejskim Bauhausie, lecz także elementy tej idei spróbowali przenieść na grunt swoich makiet i wizualizacji. Czas pokaże, czy ich projekty przyjmą konkretne kształty w naszych miastach i miasteczkach.

 

Autor projektu podczas pracy nad nim, fot. Zespół Szkół Zakonu Pijarów w Poznaniu

ZWYCIĘZCY W KONKURSIE „SPOTKAJMY SIĘ W MIEŚCIE”

Kategoria wiekowa 12–15 lat:

  • I miejsce: Nasze miejsce, Anna Słaboń (Szkoła Podstawowa nr 2 w Nowym Targu);
  • II miejsce: Wokół stołu, Hanna Wycisk (Vinci – Pszczyńskie Centrum Kultury);
  • III miejsce ex aequo: Guard River, Franciszek Matuszak, Mikołaj Piotrowski, Iwo Domagalski, Bruno Widerak (Pracownia – Przestrzenie Wyobraźni na Sołaczu); Honey Garden, Alicja Karniewska (Vinci – Pszczyńskie Centrum Kultury); Spotkajmy się na drzewie, Mateusz Jarysz (Zespół Szkół Zakonu Pijarów im. św. Józefa Kalasancjusza w Poznaniu);
  • 3 wyróżnienia: Spotkania w chmurach, Lena Kurkowska (Niepubliczna Szkoła Podstawowa „Nowy Świat”, Gdańsk-Osowa); Czy słońce czy deszcz, Julia Dzianach (Szkoła Podstawowa nr 49 w Gdańsku); Dzielnia, Ilona Pękala, Celina Szafarz, Filip Kądziołka, Helena Prusak, Gabriela Krężołek 12 (Pałac Młodzieży w Nowym Sączu; nauczyciel prowadzący: Anna Rejowska-Gumulak)

 

Kategoria wiekowa 15–19 lat:

  • I miejsce: Rewitalizacja amfiteatru w Stargardzie, Julia Smagowicz, Łucja Marcinkowska (Zespół szkół im. Mieszka I w Stargardzie);
  • II miejsce w kategorii Przytulne blokowiska, Maja Sylwestrzak, Maja Suraj (Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Erica Mendelsohna w Olsztynie);
  • III miejsce ex aequo Unlimited, Adam Bigas (III Liceum Ogólnokształcące w Katowicach); Wpadnij, Aleksandra Reutowicz (Zespół Szkół Plastycznych im. L. Wyczółkowskiego w Bydgoszczy); Katedra, Ewa Jeske (Zespół Szkół Budownictwa w Poznaniu);
  • wyróżnienia: Spa na łące, Sabina Spyra, Anna Węsiora (Zespół Szkół Budowlanych w Opolu); Przestrzeń Spotkanie Przyjaźń, Weronika Kozielecka, Amelia Koniec, Aleksandra Szweda, Lidia Żerdzińska, Małgorzata Pankau (LO im Janusza Korczaka w Więcborku); Młodzieżowy Park Biznesowy, Bartosz Witkowski, Kamila Błajda (Zespół Szkół Budowlanych w Bydgoszczy); Tunele, Natalia Szulczyńska (Zespół Szkół Budownictwa nr 1 w Poznaniu);
  • nagroda specjalna: Im wyżej w las tym więcej nas, Ada Żurowska (X LO im. Stefana Banacha w Toruniu).

 

Magdalena Mojduszka
Magdalena Mojduszka

sekretarz redakcji Z:A, współpracuje z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w obszarze dialogu społecznego

reklama

Warto przeczytać