Facebook

Specjaliści od BIM-u

Z:A 72

KATEGORIA: Standardy

Wraz z rosnącym wykorzystywaniem metodyki BIM w pracowniach architektonicznych powstaje wiele nowych stanowisk. Mimo że granica między nimi jest płynna, poniższy artykuł przedstawia zakresy zadań osób na nich pracujących.

W związku z rozwojem technologii modelowania informacji o budynku na rynku pojawiają się nowe możliwości wynikające z zapotrzebowania na specjalistów w tej dziedzinie. Umiejętność posługiwania się platformami do projektowania w środowisku BIM coraz częściej z mile widzianej staje się konieczną oraz standardową w biurach projektowych. Przejście z narzędzi CAD na BIM wymaga odejścia od wypracowanych metod i stworzenia nowego sposobu pracy. Do sprawnego wdrożenia nowych technologii potrzebni są pracownicy o określonych kompetencjach czy nawet przedstawiciele nowych zawodów, które od jakiegoś czasu prężnie rozwijają się na rynku budowlanym.

BIM manager

Nie ma jednoznacznej definicji BIM managera. Jego obowiązki zależą w dużej mierze od miejsca, w którym rozpocznie pracę. Od tego, czy będzie to duża ustrukturyzowana korporacja, czy kilkuosobowa pracownia, biuro projektowe lub firma wykonawcza, czy działania będą po stronie architekta, czy zamawiającego. Można jednak wyznaczyć kilka podstawowych zadań, którymi taka osoba się zajmuje, oraz cech, które powinna posiadać. Przede wszystkim zna ona biegle oprogramowanie, narzędzia i procesy BIM oraz ma dużą wiedzę techniczną, niezbędną do stworzenia projektu od fazy koncepcyjnej do wykonawczej. Wie, jakie są realia pracy i potrzeby uczestników procesu inwestycyjnego, dzięki czemu może sprawnie współpracować z podwykonawcami. W zależności od wielkości firmy może to być lider zespołu projektowego lub osoba na niezależnym stanowisku, nadzorująca przebieg projektów w zespołach.

Głównym zadaniem BIM managera jest wdrażanie tej technologii do firmy, a co za tym idzie – opracowywanie standardów dla biura oraz sposobu pracy z modelem, ustalanie: procedur, struktury folderów, nazewnictwa plików i szablonów modeli, tworzenie właściwości poszczególnych elementów: ścian, materiałów, linii oraz oznaczeń graficznych potrzebnych do prawidłowego budowania i wyświetlania obiektów. Wszystko po to, aby zespół rozpoczynający projekt miał w pełni przygotowane środowisko do projektowania oraz zunifikowany sposób pracy, a także nie tracił czasu na rozwiązywanie problemów technicznych.

Zarządzanie wykorzystywaniem BIM-u w pracowni cały czas należy usprawniać. BIM manager powinien nie tylko dbać o kontrolę i egzekwowanie wyznaczonych standardów, lecz także badać nowe technologie i ulepszać procesy. Wymaga to ciągłego poszerzania wiedzy na temat oprogramowania oraz wyszukiwania rozwiązań mogących usprawnić i zautomatyzować pracę. Osoba na tym stanowisku musi słuchać użytkowników oraz odpowiadać na ich potrzeby i problemy techniczne, ale też tworzyć nowe rozwiązania i udoskonalać te już wprowadzone. 

Kluczowe jest również odpowiednie przeszkolenie zespołu projektowego. Im sprawniejsi będą użytkownicy, tym efektywniejsza stanie się praca. To, czy BIM manager może przeszkolić zespół sam, czy należy zorganizować zewnętrzny kurs, zależy od specyfiki firmy, jednak jest on wsparciem dla grupy, kiedy pojawiają się problemy techniczne.

W przypadku już rozpoczętego projektu ważną kwestią jest dbanie o dobrą kondycję modelu, aby działał sprawnie, nie zawieszał się, nie był zbyt ciężki oraz by użytkownicy posługiwali się odpowiednią wersją oprogramowania.

Budynek biurowy dla firmy Statoil, proj. A-Lab, dzięki sprawnemu zarządzaniu procesem inwestycyjnym przy zastosowaniu BIM-u budowa obiektu trwała mniej niż 20 miesięcy, fot. Ivan Brodey, mat. pras. A-Lab.

Koordynator BIM

Uzupełnieniem roli BIM managera jest koordynator BIM. Zgodnie z AEC (UK) BIM Technology Protocol (przewodnikiem dotyczącym implementacji standardów BIM przygotowanym dla architektów, inżynierów oraz konstruktorów w Wielkiej Brytanii, niemającym obecnie polskiego odpowiednika) osoba na tym stanowisku bardziej skupia się na zarządzaniu pracą w ramach konkretnego projektu niż na strategii wdrażania technologii do firmy i tworzeniu standardów. Koordynator bim odpowiada za sprawną komunikację międzybranżową oraz koordynację i zarządzanie całym procesem dla danego projektu. Musi on zaimplementować do modelu centralnego inne modele, pochodzące od poszczególnych projektantów branżowych, wykryć kolizje oraz doprowadzić do ich rozwiązania. Niemniej jednak nie ma ostrej granicy między rolą koordynatora BIM a managera, a nazwy stanowisk są często używane zamiennie. To, gdzie kończą się kompetencje jednej osoby, a zaczynają drugiej zależy w dużej mierze od ustaleń wewnętrznych pracowni.

Programista BIM

Wiele działań wykonywanych podczas pracy nad projektem można zautomatyzować, gdyż są one mechaniczne i powtarzalne, a jednocześnie czasochłonne. Zajmowany przez nie czas byłby wykorzystany dużo lepiej, gdyby przeznaczono go na projektowanie. Automatyzowanie procesów, tworzenie nowych funkcji lub narzędzi usprawniających pracę to zadania programisty. Pisanie skryptów na potrzeby BIM-u można rozpocząć w programie do parametryzacji, a z czasem zacząć korzystać z interfejsów programistycznych.

Modeler BIM

To najbardziej wyspecjalizowana dziedzina dotycząca pracy w BIM-ie. Polega głównie na tworzeniu rodzin i bibliotek elementów oraz modelowaniu tych brakujących na podstawie standardów wewnętrznych klienta, dla którego są one przygotowywane. Może to być także tworzenie rodzin/bibliotek od podstaw bądź ulepszanie już istniejących.

Optus Stadium w Perth, proj. Hassel, HKS i Cox Rayner Architects, zdobywca Tekla Global BIM Awards 2018 w kategorii Best Sports & Recreation Projects, fot.  Michael R Evans / Shutterstock.com.

Struktura BIM w pracowni

Jak to wygląda w praktyce? Wyobraźmy sobie kilkunastoosobową firmę architektoniczną, która od dwóch lat wdraża technologię BIM. Przyjmijmy założenie, że w biurze prowadzone są obecnie cztery średniej wielkości projekty – budynki o powierzchni ok. 8000 m2, a liczba pracowników, pomijając stanowiska administracyjne oraz dyrekcję, wynosi 17 osób. Jaka jest struktura takiego biura?

Na czele stoi BIM manager, który na początku pełnił funkcję wdrożeniowca, jednak po dwóch latach procedury są już usystematyzowane, więc skupia się on na zadaniach programisty (pisze skrypty usprawniające pracę), a czasami modelera (tworzy na bieżąco nowe biblioteki). Poszczególne cztery projekty są nadzorowane przez BIM koordynatorów. W przełożeniu na pracę biura posługującego się oprogramowaniem cad pełnią oni funkcję odpowiadającą architektom prowadzącym. W biurze jest również ośmiu projektantów – zaawansowanych operatorów BIM (dwóch dla każdego projektu), którzy wprowadzają dane do modelu. W każdym zespole jest jeden asystent projektanta – operator BIM ze średnią znajomością narzędzi, który uczy się od bardziej doświadczonych. 

Sukces zależy od tego, jaką znajomość oprogramowania mają poszczególni członkowie. Nie wszyscy muszą być w nim biegli, jednak dobry projekt BIM nie powstanie, gdy zespół będą tworzyli tylko słabo- lub średniozaawansowani w tej technologii projektanci.

W praktyce trudno jest wyodrębnić poszczególne zadania i jednoznacznie je od siebie odseparować. Kompetencje poszczególnych specjalistów zazębiają się. W zależności od wielkości firmy ich obowiązki może pełnić zarówno jeden pracownik, jak i kilku. Tym, co ich łączy, jest chęć rozwoju i wdrażania technologii bim do danej firmy oraz ciągłe ulepszanie i poszukiwanie nowych metod, a także praktyczne stosowanie ich w projektowaniu.

Justyna Nowik-Borowska
Justyna Nowik-Borowska

architekt, absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, pracuje jako koordynator BIM

reklama

Warto przeczytać