Facebook

Łąki kwietne na dachach zielonych

Z:A 73

KATEGORIA: Praktyka

Podział dachów zielonych, który przyjął się w Polsce, to rozróżnienie na powierzchnie ekstensywne i intensywne. Istnieje jednak pewnego rodzaju kompromis pomiędzy tymi dwoma rozwiązaniami – łąki kwietne.

Dachy ekstensywne nie wymagają intensywnej pielęgnacji, nawadniania i często pełnią funkcję estetyczną. Pozwalają na zakrycie hydroizolacji. Tworzone są także w celu zbilansowania powierzchni biologicznie czynnej, wymaganej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie mają one jednak dużej wartości ekologicznej.

Z kolei dachy intensywne pod względem użytkowania i pielęgnacji nie różnią się w zasadzie od obszarów zielonych na gruncie rodzimym. Może znajdować się na nich zieleń wysoka (krzewy, drzewa), tarasy, chodniki, a nawet drogi przeciwpożarowe. Dachy te są znacznie droższe w wykonaniu. W artykule skupimy się więc na wariancie pośrednim.

Jej wysokość zieleń

Łąka kwietna – w przeciwieństwie do tradycyjnego dachu ekstensywnego, składającego się jedynie z różnych gatunków rozchodników – jest zdecydowanie atrakcyjniejsza zarówno pod względem wizualnym, jak i z uwagi na swoją bioróżnorodność. Większa miąższość warstwy wegetacyjnej zapewnia lepsze warunki do rozwoju roślin i tworzy schronienie dla owadów oraz niewielkich zwierząt. Łąkę kwietną tworzą trawy, zioła, byliny, mchy i rozchodniki. Popularność zyskują miododajne mieszanki siewne, które ułatwiają prowadzenie pasiek i pozyskiwanie miodu w mieście.

Co ważne, dzięki wyższemu układowi warstw znacząco rośnie zdolność retencyjna dachu zielonego. Zatrzymanie większej ilości wody deszczowej w miejscu jej opadu nie tylko wpływa na poprawę mikroklimatu poprzez odparowywanie wody do atmosfery oraz obniżanie temperatury powietrza, lecz także odciąża kanalizację burzową. Taki rodzaj zazielenienia pozwala bowiem na wyraźne zmniejszenie i opóźnienie spływu deszczówki z powierzchni dachu. Jednocześnie zapobiega powstawaniu tzw. miejskich wysp ciepła, których następstwem często są gwałtowne burze.

To jednak nie koniec korzyści, jakie niesie ze sobą zwiększenie wysokości warstw dachu zielonego. To także doskonałe zabezpieczenie hydroizolacji przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak: temperatura, promieniowanie UV oraz uszkodzenia mechaniczne spowodowane zjawiskami pogodowymi lub działalnością ludzi czy zwierząt. Przekłada się to z kolei na znacznie dłuższą żywotność dachu.

Ponadto dach zielony pokryty łąką kwietną pozwala na obniżenie współczynnika przenikania ciepła, choć ze względu na niejednorodność substratu i roślinności, nie podaje się jego wartości. Niemniej udowodniono, że taki dach zimą znacząco wpływa na obniżenie kosztów ogrzewania, a latem – na chłodzenie pomieszczeń znajdujących się pod jego stropami.

il. Łąka kwietna jest atrakcyjnym sposobem zagospodarowania dachu zielonego pod względem bioróżnorodności i wyglądu, fot. Sempergreen.

Piękna funkcjonalność

Łąki kwietne pojawiają się w projektach nie tylko ze względu na ich funkcjonalność, lecz także atrakcyjność wizualną. Powszechnie stosowane dachy ekstensywne z roślinnością, która w składzie ma jedynie rozchodniki, zdążyły już się w Polsce opatrzeć i zwyczajnie znudzić. Kwietne łąki cechują się dziką, bujną i różnorodną roślinnością, dzięki czemu dają poczucie bliskości z naturą. Ich zaletą jest zachowanie estetycznego wyglądu przy prostocie wykonania oraz niewielkim nakładzie pracy na pielęgnację.

Łąkę kwietną wykonuje się z kilku warstw. Należą do nich kolejno:

  • roślinność – mogą ją tworzyć: gotowe maty z zielenią (rozwiązanie szybkie w realizacji, dające natychmiastowy efekt), maty z mieszanką nasienną (biodegradowalne, wykonane z celulozy, zawierające gotową mieszankę siewną oraz nanohydrożel z nawozem wspomagającym wschodzenie już po tygodniu od ułożenia), mieszanki siewne (najtańsze obecnie rozwiązanie, choć niepozbawione wad: nasiona mogą zostać wywiane przez wiatr, w szczególności na budynkach nieosłoniętych wyższą zabudową lub drzewami, bądź wydziobane przez ptactwo, minusem jest też długi czas wschodzenia traw);
  • warstwa wegetacyjna – na którą składają się: substrat trawnikowy (specjalistyczny materiał do dachów zielonych, zalecany jako wierzchnia warstwa w przypadku stosowania mat z mieszanką siewną lub tradycyjnego siewu; ma miąższość o wysokości do 5 cm; drobniejsza frakcja ułatwia kiełkowanie i wschodzenie roślin) i ekstensywny (podłoże o przewadze części mineralnej nad organiczną, przeznaczone do dachów zielonych; warstwa wegetacyjna o miąższości 15–30 cm gromadzi wodę oraz umożliwia ukorzenienie się roślin);
  • warstwa filtracyjna – filtruje wodę z substratu do drenażu; włóknina filtracyjna układana jest na macie kubełkowej lub z nią zintegrowana, nie stosuje się włókniny w przypadku paneli retencyjnych pełniących już funkcję filtracyjną;
  • warstwa drenująca – drenuje i magazynuje wodę na czas bez opadów atmosferycznych; do jej wykonania używa się mat kubełkowych lub paneli retencyjnych;
  • warstwa ochronna – włóknina ochronna, zabezpiecza hydroizolacje przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz gromadzi wodę;
  • hydroizolacja przeciwkorzenna – warstwa izolacji przeciwwilgociowej odporna na przerastanie korzeniami roślin.

Dobrze zaprojektowana łąka kwietna, z poprawnie dobranym układem warstw i rodzimych gatunków roślin, będzie z pewnością atrakcyjną alternatywą dla wychodzących z mody trawników i rozchodników. Takie zagospodarowanie powierzchni dachu przyczyni się nie tylko do zachowania wymaganego współczynnika powierzchni biologicznie czynnej, lecz także do zwiększenia bioróżnorodności w stosunku do jej pierwotnego charakteru. Paradoksalnie więc zabudowywanie miejskich nieużytków i pokrywanie dachów łąką kwietną może zwiększyć wartość ekologiczną terenów miejskich.

Paweł Koziej
Paweł Koziej

ukończył Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska na Politechnice Łódzkiej, od 7 lat związany jest z branżą budowlaną, od 5 zajmuje się tematyką dachów zielonych, doradca techniczno-handlowy firmy Zida

reklama

Warto przeczytać