Facebook

Architektura w koronie 2020

Z:A 76

KATEGORIA: Nagrody

W 2020 roku pandemia wymusiła przeniesienie wielu architektonicznych wydarzeń do sieci, a nawet jeśli się tak nie stało, znacznie ograniczyła udział publiczności na żywo. Podobnie było w przypadku rozstrzygnięć konkursów oraz gali rozdania nagród.

Nie oznacza to, że wydarzenia online są mniej ważne, a nasz samorząd ma o nich nie wiedzieć. Z tego powodu prezentujemy podsumowanie przypominające laureatów najważniejszych konkursów architektonicznych w roku 2020.

NAGRODA ROKU SARP

Przyznawana jest przez Stowarzyszenie Architektów Polskich za najlepszy obiekt lub zespół obiektów oddany do użytku na terytorium kraju w minionym roku. W br. jury w składzie: arch. Bohdan (Biś) Lisowski, arch. Magdalena Kozień-Woźniak, arch. Marta Sękulska-Wrońska, arch. Konrad Grabowiecki, arch. Dariusz Herman, arch. Hubert Wąsek, Małgorzata Respekta, Tomasz Graboń i arch. kraj. Marek Szeniawski, przyznało nagrody i wyróżnienia w sześciu kategoriach: budynek mieszkalny jednorodzinny; budynek mieszkalny wielorodzinny; budynek biurowy, oświaty lub administracji; inny budynek użyteczności publicznej; przestrzeń publiczna; budynek kultury, a także architektura w przestrzeni dziedzictwa.

Wśród wyróżnionych największą grupę stanowią obiekty mieszkalne. Jury postanowiło odznaczyć pracownie: POLE Architekci (za budynek jednorodzinny Bookwarm Cabin w Adalinie), Archistudio Studniarek+Pilinkiewicz (za dom jednorodzinny V-house), Ultra Architects (za budynek mieszkalny przy ul. Sokoła w Poznaniu), JEMS Architekci (za kompleks biurowo-mieszkalny przy ul. Rajskiej 8 w Gdańsku), OVO Grąbczewscy Architekci (za budynek biurowy EXG w Częstochowie), Maćków Pracownia Projektowa (za Nowy Targ i Taras Sąsiedzki), XYstudio (za Dom dla Bezdomnych w Jankowicach), Studio Architektoniczne „Kwadrat” (za budynek usługowo-mieszkalny zespołu Granaria) oraz CDF Architekci (za budynek mieszkalno-usługowy „Żelazko” u zbiegu ulic Ogrodowej i Krysiewicza w Poznaniu).

Grand Prix po raz kolejny zdobyło Biuro Projektów Lewicki Łatak (w 2019 roku laureat tego wyróżnienia za Halę KS Cracovia 1906 z Centrum Sportu Niepełnosprawnych w Krakowie). Tym razem doceniono Nowe Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Jury zwróciło uwagę na kunszt restauratorski i wirtuozerię współczesnych form, dopełnione  wykończeniem wnętrz, które stworzyły w Nowym Muzeum Książąt Czartoryskich dzieło kompletne i ponadczasowe. Projektantom udało się wykreować nową ekspozycję w przebudowanych i odrestaurowanych pomieszczeniach XIX-wiecznego pałacu – powstałego z trzech połączonych kamienic – dostosowaną do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Przekryty szklanym dachem dziedziniec stał się nową przestrzenią publiczną, jednocześnie wszystkie wprowadzone ingerencje pozwoliły zachować niezmienioną zewnętrzną formę obiektu.

il. Zadaszony dziedziniec Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie, proj. przeb. Biuro Projektów Lewicki Łatak, fot. Wojciech Kryński, dzięki uprzejmości Biura Projektów Lewicki Łatak.

NAGRODA ARCHITEKTONICZNA POLITYKI

Przyznawana przez tygodnik „Polityka” nagroda jest kolejnym ważnym odznaczeniem, mimo że konkursu nie organizuje nasze środowisko zawodowe. Co roku jury – złożone ze zgłoszonych przez redakcję architektów, urbanistów, krytyków architektury oraz przedstawicieli stowarzyszeń i organizacji działających na rzecz ładu przestrzennego obiektów – wybiera pięciu finalistów. W tym roku w kapitule zasiedli: Grzegorz Buczek, Paweł Dobrzycki, Feliks Falk, Marlena Happach, Marek Kościkiewicz, Jacek Michalak, Ewa P. Porębska, Krzysztof Sołoducha, Magdalena Staniszkis, Bogna Świątkowska, Jarosław Trybuś oraz przedstawiciele redakcji „Polityki”: Jerzy Baczyński, Jacek Poprzeczko i Piotr Sarzyński.

Grand Prix zdobył Dom dla Bezdomnych Fundacji Domy Wspólnoty Chleb Życia w Jankowicach, zaprojektowany przez XYstudio. Werdykt po raz pierwszy był prawie jednogłośny – obiekt zdobył 11 z 14 głosów, podczas gdy w minionych latach laureat często zwyciężał przewagą 1–2 głosów. Doceniono skromność i prostotę budynku, jego funkcjonalność, oszczędność – przejawiającą się także częściowym wykorzystaniem materiałów z odzysku, a przy tym wszystkim  ciekawą estetykę. W tym roku wygrała architektura nieemanująca ego projektanta, pozbawiona rozmachu, pełniąca funkcje społeczne. Jest to spójne z ogólnym obrazem konkursu. Jak podsumowali organizatorzy, w tej edycji wyjątkowo słabo wypadły większe miasta (poza Wrocławiem), a szczególnie stolica. Można za to było zauważyć falę dobrych realizacji w średnich i małych miejscowościach.

Dom dla Bezdomnych w Jankowicach Fundacji Domy Wspólnoty Chleb Życia, proj. XYstudio, fot. Magdalena Mojduszka.

Pozostałymi finalistami zostały: Dom Kwadrantowy w okolicach Warszawy (proj. KWK Promes Robert Konieczny), budynek biurowy Nowy Targ (proj. Maćków Pracownia Projektowa), Osiedle Nowe Żerniki we Wrocławiu (proj. 44 różne pracownie) oraz Ośrodek Sportów Wodnych w Augustowie (proj. PSBA Przemysław Sokołowski Biuro Architektoniczne, INOONI Jakub Zygmunt i Martyna Lenart-Zygmunt). Biurowiec Nowy Targ zwyciężył ponadto w plebiscycie internetowym.

POLSKIE REALIZACJE W KONKURSACH MIĘDZYNARODOWYCH

Największy sukces międzynarodowy –  związany z otrzymaniem Grand Prize Wienerberger Brick Award 2020 – odniósł budynek, który w ostatnich latach zebrał prawie wszystkie krajowe nagrody architektoniczne – Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, zaprojektowany przez pracownie: BAAS, Grupa 5 Architekci i Małeccy Biuro Projektowe. Warto przypomnieć, że wcześniej zdobył on już trzy Grand Prix: Nagrody Roku SARP, Nagrody Architektonicznej „Polityki” i polskiej edycji Brick Award, a także tytuł Bryły Roku. Obiekt znalazł się ponadto na tzw. krótkiej liście EU Mies Award 2019 i w finale World Architecture Festival 2019. Poza tym w 2020 roku budynek wydziału walczy z 13 innymi w finale 9. edycji DETAIL Prize.

il. Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, proj. BAAS, Grupa 5 Architekci, Małeccy Biuro Projektowe, fot. Jakub Certowicz.

Czy polska architektura edukuje? Część z realizacji na pewno tak. Świadczą o tym wyróżnienia honorowe w kategorii najlepsze realizacje architektoniczne, przyznane przez jury konkursu Design that Educates Award (DtEA). Zdobyły je Muzeum Ognia w Żorach (proj. ovo Grąbczewscy Architekci) i Dom Kwadrantowy (proj. KWK Promes Robert Konieczny). Z kolei Zwierciadła Akustyczne projektu Anny Grajper i Sebastiana Dobiesza z pracowni LAX zostały uhonorowane Grand Prix w kategorii projektowanie uniwersalne.

il. Zwierciadła akustyczne na Bulwarze Fizyków we Wrocławiu, proj. LAX architects / laboratory for architectural experiments, fot. Maciej Lulko, dzięki uprzejmości LAX architects.

Naszą architekturę dostrzegł także popularny portal internetowy ArchDaily, który zakwalifikował bazę kajakarską w Augustowie (proj. Przemysław Sokołowski, Jakub Zygmunt i Martyna Lenart-Zygmunt) do finału ArchDaily Building of the Year 2020 Awards w kategorii architektura sportowa.

NAGRODY REGIONALNE

Mniej obecne w mediach, dlatego warte przywołania, są plebiscyty i konkursy dotyczące realizacji na wyodrębnionych obszarach – miast czy województw. Są to m.in. Czas Gdyni,  Perły Łodzi, Nagroda Architektoniczna Prezydenta Miasta Poznania im. Jana Baptysty Quadro, Nagroda Województwa Małopolskiego im. Stanisława Witkiewicza, Nagroda Architektoniczna Prezydenta m.st. Warszawy, Najlepsza Przestrzeń Publiczna Województwa Śląskiego czy Architektura Roku Województwa Śląskiego. Lokalne oddziały SARP i OIA często współorganizują lub wspierają organizacje tych przedsięwzięć. W tym roku najważniejsze odznaczenia zdobyły w nich kolejno: modernizacja muszli koncertowej w Gdyni (proj. Balans), Brama miasta (proj. Medusa Group) i Monopolis w Łodzi (proj. Grupa 5 Architekci), budynek mieszkalno-usługowy „Żelazko” w Poznaniu (proj. CDF Architekci), dworzec kolejowy PKP w Oświęcimiu (proj. Paweł Kośmicki), domek w Dursztynie (proj. Gaja Bieniasz i Javier Presencio Fernandez), Park Pamięci Wielkiej Synagogi w Oświęcimiu (proj. narchitektura, współpraca Imaginga Studio), „Open Air Museum. Cieszyn. Český Tĕšín” w Cieszynie (proj. RS+ Robert Skitek) oraz „Nowy Werdon” w Rudzie Śląskiej (proj. Małeccy Biuro Projektowe).

 

 

 

Karolina Matysiak
Karolina Matysiak

architekt, historyczka sztuki, współzałożycielka „Kwartalnika Architektonicznego Rzut”, redaktor prowadząca Z:A

reklama

Warto przeczytać

Brak powiązanych artykułów.