Facebook

Angielski przykład

Z:A 70

KATEGORIA: Studium przypadku

Mieszkalnictwo w Wielkiej Brytanii przechodzi swoisty renesans. Biorąc pod uwagę opłakany stan tej dziedziny w Polsce – ostatnie miejsce w Europie pod względem dostępności lokali, brak przestrzeni wspólnej czy nastawienie na zysk – powinniśmy pójść drogą Brytyjczyków. W ciągu ostatniej dekady – bez pomocy rządu – przeprowadzili oni rewolucję mieszkalnictwa publicznego. Poznajmy ją na przykładzie osiedla Accordia.

We wstępie do Czterech ksiąg o architekturze Andrea Palladio opisuje dom jako najważniejszy element architektury i urbanistyki, najbardziej znaczący budynek w naszym życiu. Jakość zamieszkania wpływa na nasz rozwój fizyczny i emocjonalny, kształtuje relacje z rodziną, przyjaciółmi i sąsiadami. To określające naszą tożsamość miejsce schronienia oraz podstawa bezpiecznego rozwoju. Jako architekci musimy być w pełni świadomi ogromnej odpowiedzialności, jaką jest projektowanie mieszkań, i nie możemy traktować tego zadania pobieżnie. 

Brytyjski renesans

Na początku XXI wieku sytuacja w Wielkiej Brytanii była równie alarmująca, jak obecna w Polsce, jednak przez ostatnie 10 lat jakość budowanych tu osiedli znacznie się poprawiła. Ta pozytywna zmiana zaczęła się ok. 2008 roku wraz z zakończeniem budowy zespołu Accordia, położonego niedaleko Cambridge. Było ono kamieniem milowym w projektowaniu mieszkalnictwa w tym kraju. Wiele osób zrozumiało, że możliwe jest stworzenie dochodowej mieszkaniówki o wysokiej jakości architektonicznej i urbanistycznej. Projekt ten był pierwszym w historii osiedlem, które otrzymało najważniejszą nagrodę architektoniczną w kraju – przyznawaną przez Royal Institute of British Architects – Stirling Prize.

Osiedle Accordia, widok od ulicy, proj. Feilden Clegg Bradley Studios, Maccreanor Lavington Architects, Alison Brooks Architects, fot. Tim Crocker.

Wspólne ambicje

Accordia została zaprojektowana nie przez jednego starchitekta, a przez trzy współpracujące ze sobą biura: Feilden Clegg Bradley Studios, Maccreanor Lavington Architects i Alison Brooks Architects. Od samego początku w pracę zaangażowani byli też architekci krajobrazu z zespołu Grant Associates. Współpraca to klucz do sukcesu tego projektu. Współdziałanie młodych pracowni, mających świeże pomysły i dużo energii, z bardziej doświadczonymi biurami urozmaica i wzbogaca projekt. Pozytywny wpływ na realizację osiedla miał także deweloper – Countryside Properties – ponieważ nie bał się nietypowych rozwiązań. Co ciekawe, urzędnicy z Cambridge City Council naciskali, aby zatrudnił on dobrych architektów, bo wiedzieli, że tylko projektanci z odpowiednim doświadczeniem i aspiracjami poradzą sobie z tym wyzwaniem. Nie mylili się.

Ciekawe rozwiązania

Osiedle składa się z 212 domów jednorodzinnych (30 jednostek z dwiema sypialniami, 81 z trzema, 75 z czterema i 26 z pięcioma). Oprócz domów do osiedla przynależą apartamentowce, w których znajduje się łącznie 116 mieszkań (70 jednostek z jedną sypialnią, 91 z dwiema, 1 z trzema i 4 z czterema). 30% z nich to affordable housing, czyli rodzaj mieszkalnictwa socjalnego.

Główna część Accordii zorganizowana jest w formach typowej dla Wielkiej Brytanii zabudowy szeregowej i bliźniaczej. Całość składa się z 23 różnych typów jednostek mieszkalnych. Przestrzeń założenia to skomplikowana kompozycja różnorodnych budynków, które świetnie ze sobą współgrają. Niektóre domy mają dziedzińce, inne – ogrody na dachu, a jeszcze inne – duże balkony. Znajdziemy tu też wolnostojące apartamentowce.


Osiedle Accordia, zabudowa szeregowa, proj. Feilden Clegg Bradley Studios, Maccreanor Lavington Architects, Alison Brooks Architects, fot. Tim Crocker.

 

Widok z przekrojem przez fragment osiedla Accordia, proj. Feilden Clegg Bradley Studios, Maccreanor Lavington Architects, Alison Brooks Architects, il. Feilden Clegg Bradley Studios.

Jednym z ciekawszych rozwiązań są budynki z dziedzińcem pośrodku, których powierzchnia użytkowa składa się z dwóch odseparowanych od siebie części, każda z dwoma oddzielnymi wejściami: frontowym i tylnym. Taka organizacja przestrzenna pozwala na korzystanie z obiektu na wiele różnych sposobów. Jest w nim miejsce na pracownię, sypialnię dla babci, opiekunki czy zbuntowanych nastolatków. Właśnie takie przyszłościowe myślenie, które obroni się przed upływem czasu, jest nam potrzebne.

Osiedle Accordia, wnętrze domu z dziedzińcem, proj. Feilden Clegg Bradley Studios, Maccreanor Lavington Architects, Alison Brooks Architects, fot.Tim Crocker.

Przekrój przez fragment osiedla Accordia, proj. Feilden Clegg Bradley Studios, Maccreanor Lavington Architects, Alison Brooks Architects, il. Feilden Clegg Bradley Studios.

Mieszkanie z widokiem

Osiedle znajduje się na terenie poprzednio zajmowanym przez niskie rządowe budynki biurowe z lat 40. xx wieku. Jest tu ponad 700 rosłych drzew, które odegrały kluczową rolę w projekcie architektów krajobrazu i zagospodarowania terenu w ogóle, ponieważ zieleń to element spajający całość.

Zrezygnowano z tradycyjnych prywatnych ogrodów na rzecz znacznie mniejszych dziedzińców, tarasów i balkonów. Dzięki znacznemu zmniejszeniu wielkości indywidualnych działek stworzono obszerną otwartą przestrzeń publiczną dostępną dla mieszkańców (community open space provision). Roślinność widoczna jest praktycznie z każdego okna. To bardzo ważne, bo – jak wynika z badań Jamiego Andersona, dotyczących mieszkańców Accordii – wspólne tereny zielone wpływają pozytywnie na samopoczucie, zdrowie i chęć współtworzenia lokalnej społeczności1.

Jednym z ważniejszych założeń projektantów było zrealizowanie przestrzeni współdzielonej (shared surface), w której nie ma jasnego podziału na część dla pieszych i pojazdów. Brak w niej krawężników, znaków poziomych czy sygnalizacji świetlnej. Efektem takiego myślenia jest ograniczenie liczby

samochodów w przestrzeni publicznej na rzecz pieszych i dzieci. Wszystkie domy mają co najmniej jeden garaż, a apartamentowce są wyposażone w parkingi podziemne. W Cambridge dojeżdżanie do szkoły czy pracy na rowerze jest na porządku dziennym, dlatego poprawa tras dla pieszych i cyklistów była dla projektantów priorytetem. Każde mieszkanie i dom mają zapewniony dostęp do bezpiecznej przechowalni rowerów.

Dzięki pomysłowości i ciężkiej pracy całego zespołu powstała przestrzeń publiczna umożliwiająca relaks, uprawianie ogrodów i spotkania towarzyskie. Zarówno osoby starsze, jak i dzieci są ważną częścią osiedla. Oprócz oczywistych miejsc do zabawy dla najmłodszych, takich jak wyodrębnione place zabaw, w przestrzeń między budynkami wkomponowano: schodki, podesty, skrzynie do uprawy roślin i wielkie drzewa do wspinaczki. Dzieci współtworzą osiedle, a zaproponowane w nim podejście do najmłodszych pomoże w wychowaniu pokolenia obywateli, którzy będą umieli aktywnie uczestniczyć w życiu miasta.

Osiedle Accordia, przestrzeń wspólna z terenami do zabawy, proj. Feilden Clegg Bradley Studios, Maccreanor Lavington Architects, Alison Brooks Architects, fot. Tim Crocker.

Z myślą o przeszłości w przyszłość

Sukces Accordii wynika m.in. z uwzględnienia szerokiego kontekstu otoczenia. Wykorzystano lokalne materiały i nawiązano do okolicznych obiektów historycznych. Patrząc na osiedle, nie sposób nie pomysleć o Trinity Lane w Cambridge i o jej słynnych kominach.

Budynki wykończono głównie cegłą, precyzyjnie dopasowaną do lokalnych cegieł glinianych (cambridge gault), oprócz niej użyto także miedzi i drewna. Wiele elementów wykonano offsite, dzięki czemu przyspieszono budowę i zmniejszono ilość odpadów. Wszystkie materiały zostały wybrane tak, aby proces starzenia poprawiał ich wygląd, a nakłady finansowe na naprawy oraz konserwację były jak najmniejsze. Dla rentowności mieszkań komunalnych kluczowy jest koszt napraw. Urzędnicy z Cambridge City Council zdecydowali o podwyższeniu jakości materiałów, aby w efekcie obniżyć wydatki na konserwację.

Wysoki poziom izolacji akustycznej, efektywny energetycznie sprzęt AGD, spłuczki z oszczędnymi przyciskami, wspomniane już schowki na rowery i wiele innych elementów przyniosło osiedlu certyfikat BREEAM/EcoHomes na poziomie Very Good.

Dobre mieszkania się sprzedają

Budowa osiedla Accordia udowodniła, że wysokiej jakości architektura mieszkalna może być opłacalna również finansowo. Dzięki dużej gęstości zabudowy i innowacyjnym rozwiązaniom przestrzennym inwestycja przyniosła deweloperowi spory zysk. Na dobrej jakości mieszkalnictwo zawsze jest popyt i nie chodzi tu tylko o luksusowe apartamentowce z marmurowymi łazienkami, ale o przemyślane pod każdym względem, ciekawe osiedla dla rodzin z dziećmi, emerytów oraz tych, którzy cenią sobie społeczność lokalną.

Od zakończenia ostatniej fazy projektu ceny domów i mieszkań wzrosły dwukrotnie. Mieszkańcy przyznają, że wysokiej jakości architektura, trwałe materiały, obszerne przestrzenie publiczne są bardzo istotne. Jak przyznał partner z Feilden Clegg Bradley – Keith Bradley: „Countryside Properties jest nietypowym inwestorem, ponieważ rozumie, że wysokiej jakości projekt dodaje wymiernej wartości mieszkalnictwu bez względu na sytuację ekonomiczną. Jako inwestor docenia indywidualne rozwiązania projektowe, dostosowane do danego kontekstu i tworzące miejsca z charakterem. Bez ich wizji i oczekiwań, naszych umiejętności oraz bliskiej współpracy Accordia nie byłaby pierwszym osiedlem mieszkaniowym, które otrzymało Stirling Prize”2.

Accordia to świetny przykład na to, że najlepsza architektura mieszkaniowa jest ponadczasowa i nie ulega modom, co nie znaczy, że nie ma w niej miejsca na innowacyjne pomysły.

 

PRZYPISY

  1. J. Anderson, „Living in a communal garden” associated with well-being while reducing urban sprawl by 40%: a mixed-methods cross-sectional study, „Frontiers in Public Health”, 20 lipca 2015, online: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpubh.2015.00173/full (data dostępu: 7.11.2019).
  2. https://www.countrysideproperties.com/case-study/accordia-cambridgeshire (data dostępu: 8.11.2019).
Emilia Herman
Emilia Herman
Architekt IARP

architekt ARB (Architects Registration Board), przez wiele lat pracowała w Londynie, współprowadzi w Warszawie Studio Otamto

TAGI

reklama

Warto przeczytać

Brak powiązanych artykułów.