OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN IZBY ARCHITEKTÓW RP / NAKŁAD KONTROLOWANY 14 500 EGZ.
 
   
 
 
 
Wyszukiwarka_Z:A  
  Reklama  
   
 
         
Zamów Z:A drukowany
| TECHNIKA W ARCHITEKTURZE |  PROMOCJA |
|_#54  ZA

 

 

Akustyka. Wymagania
normy pogłosowej
/ czas pogłosu
/// arch. Mikołaj Jarosz /// artykuł online w całości

Dołącz na Fb


///
wersja
beta_2
serwisu
///

AKTUALNY NUMER

Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free

> Zamów prenumeratę

WYDANIA ARCHIWALNE

> Czytaj wybrane artykuły

> Zamów Z:A_drukowany

> Szukaj w archiwum

> Pobierz Z:A_free (pdf)

> Forum Z:A /// skomentuj

> e-Newsletter Z:A

> Dopisz swój e-mail

Polska Norma PN-B-02151-4:2015-06 dotycząca akustyki wnętrz w budynkach użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego formułuje wymagania, używając różnych parametrów akustycznych: chłonności akustycznej, czasu pogłosu czy wskaźnika transmisji mowy. O chłonności akustycznej pisaliśmy w numerze Z:A_#53. Teraz czas na omówienie zjawiska pogłosu i opisujących go wielkości.
       
Akustyka. Wymagania normy pogłosowej / czas pogłosu
       
       

Norma PN-B-02151-4:2015-06 „Akustyka budowlana – Ochrona przed hałasem w budynkach – Część 4: Wymagania dotyczące warunków pogłosowych i zrozumiałości mowy w pomieszczeniach oraz wytyczne prowadzenia badań” została opublikowana w czerwcu 2015 r. To pierwsza polska norma odnosząca się wprost do akustyki wnętrz. Co ważne, projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wprowadza ją do wykazu polskich norm powołanych w WT. Warto więc zapoznać się z jej wymaganiami. W tym artykule skupimy się na czasie pogłosu.

 

Pogłos

Pogłos jest zjawiskiem stopniowego zanikania energii dźwięku w pomieszczeniu po wyłączeniu źródła dźwięku. Związany jest z występowaniem dużej liczby odbić fal dźwiękowych od powierzchni ograniczających to pomieszczenie oraz od przedmiotów, które się w nim znajdują. Jeżeli odstęp czasowy pomiędzy kolejnymi odbiciami docierającymi do słuchacza jest mały (przyjmuje się zwykle, że mniejszy niż 50 ms), zlewają się one w jeden ciągły dźwięk. Ponieważ każde kolejne odbicie fali dźwiękowej i każdy metr pokonywanej przez nią przestrzeni oznacza pewną utratę energii (wskutek pochłaniania dźwięku przez powietrze oraz odbijające powierzchnie i obiekty), kolejne odbite dźwięki docierające do słuchacza są coraz cichsze. Z tego powodu każdy impuls dźwiękowy w pomieszczeniu nie urywa się nagle jak w przestrzeni otwartej, tylko stopniowo zanika. Tempo tego zaniku zależy od wielkości, ukształtowania i wykończenia pomieszczenia. Im mniejsza kubatura i im większa chłonność akustyczna pomieszczenia, tym pogłos jest słabszy. Słabszemu pogłosowi sprzyja także równomierne rozłożenie w pomieszczeniu powierzchni dźwiękochłonnych, a także obecność elementów rozpraszających dźwięk.

 

Czas pogłosu

Pogłosowość pomieszczenia mierzona jest wielkością zwaną czasem pogłosu T [s] – w uproszczeniu jest to czas potrzebny na zmniejszenie, po wywołaniu impulsu dźwiękowego, poziomu ciśnienia akustycznego we wnętrzu o 60 dB. Wartości czasu pogłosu dla różnych pasm częstotliwości (dla tego samego pomieszczenia) mogą się znacznie od siebie różnić.
Czas pogłosu jest parametrem najczęściej stosowanym do opisu akustyki wnętrz. Mimo że niedoskonały, mówi nam dużo o charakterze akustycznym pomieszczenia. Jeśli wnętrze charakteryzuje się relatywnie krótkim czasem pogłosu, to znaczy, że jest cichsze, panują w nim lepsze warunki do komunikacji słownej (naturalnej czy z użyciem nagłośnienia), a w odbiorze subiektywnym wydaje się bardziej przytulne. Z kolei w przypadku wielkich pomieszczeń długi czas pogłosu wzmaga wrażenie monumentalności wnętrza.

 

Skutki dla użytkownika

Jeżeli w pomieszczeniu o odczuwalnym pogłosie (długim czasie pogłosu) zamiast dźwięków impulsowych (np. klaśnięcia) wytwarzany jest ciągły sygnał dźwiękowy (np. przemowa), mamy do czynienia ze stale utrzymującym się pogłosem, który zwiększa poziom dźwięku i niekorzystnie wpływa na zrozumiałość mowy. W pobliżu źródła dźwięku dominuje dźwięk bezpośredni (mówimy wtedy o polu swobodnym), a w dalszych partiach pomieszczenia przeważają dźwięki odbite (mamy wtedy do czynienia z polem pogłosowym).

O ile w polu swobodnym zrozumiałość mowy i czytelność innych sygnałów dźwiękowych emitowanych przez źródło jest zwykle bardzo dobra, o tyle w polu pogłosowym gwałtownie się pogarsza. Odległość od źródła, w której zaczyna się pole pogłosowe, zależy od kubatury pomieszczenia i czasu pogłosu. Im dłuższy jest czas pogłosu, tym pole swobodne jest mniejsze. Ma to konkretne znaczenie dla funkcjonalności pomieszczeń. Na przykład w typowej hali sportowej, charakteryzującej się czasem pogłosu na poziomie 6-7 s, pole swobodne jest tak małe, że prowadzenie rozmowy jest możliwe najwyżej na dystansie 3-4 m. Podobnie będzie w przypadku nagłośnienia – jeżeli w takiej hali najbliższy słuchaczowi głośnik będzie znajdował się w odległości większej niż 4 m od niego, to sygnał dźwiękowy (czy to mowa, czy muzyka) nie będzie czytelny.
Zjawisko pogłosu i jego uciążliwość najłatwiej wytłumaczyć na przykładzie obiektów o dużej kubaturze i twardym wykończeniu, jakimi zwykle są sale sportowe czy hale basenowe. Pogłos sprawia jednak poważne problemy także w dużo mniejszych pomieszczeniach. Norma określa maksymalny czas pogłosu w salach lekcyjnych o kubaturze do 250 m3 jako 0,6 s (patrz tabela 1), a w przypadku klas do nauczania początkowego czy językowego nawet 0,5 s. Tymczasem typowo wykończony i wyposażony gabinet przedmiotowy w podstawówce cechuje się czasem pogłosu na poziomie 1,2-1,4 s, chociaż zdarzają się i takie, w których przekracza 2 s. Takie pomieszczenia są bardzo głośne, co jest szczególnie uciążliwe dla uczniów nadwrażliwych na bodźce sensoryczne. Gorsze jest jednak to, że w takich klasach uczniowie w tylnych ławkach rozumieją nie więcej niż 70-75% sylab wypowiadanych przez nauczyciela stojącego przy tablicy… I tu dochodzimy do zrozumiałości mowy, która będzie tematem kolejnego artykułu.

 

***

Na stronie www.ecophon.pl/PN dostępny jest przewodnik do normy. Definiując rodzaj pomieszczenia, można sprawdzić, jakie są dla niego wymagania i zapoznać się z zaleceniami projektowymi. Pod adresem www.ecophon.pl/przyklady-edu znajdują się filmy pokazujące rezultaty adaptacji akustycznych przeprowadzonych w różnych pomieszczeniach. Koniec artykułu


Pisaliśmy o tym w Z:A
> Akustyka. Wymagania normy pogłosowej / chłonność akustyczna, Z:A_#53, s. 106

 

 

> napisz do autora: mikolaj.jarosz@saint-gobain.com

 

 
  Forum Z:A /// skomentuj artykuł
     
Polecamy lekturę Z:A_#54
Zamów Z:A drukowany



Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free


Zapraszamy do pobierania wydanych dotychczas numerów
Zawodu:Architekt w wersji PDF

 

> polecamy: artykuły on-line

> strona główna Z:A

 
Polecamy w Z:A
Młodzi architekci
w Europie: kondycja
i przyszłość zawodu

arch. Jola Starzak,
arch. Dawid Strębicki, architekci IARP

DOŚWIADCZENIA
Obszar Oddziaływania Obiektu / refleksje przed godziną „zero”
arch. Piotr Gadomski, architekt IARP
PRAWO
Konkursy: ziemia obiecana czy droga donikąd?
arch. Krzysztof A. Nowak

IZBA ARCHITEKTÓW
Sztuka aikido
arch. Wojciech Gwizdak, architekt IARP
FELIETON
Anioł najbardziej przykuwa moją uwagę / czyli polski gust architektoniczny...
autor: Błażej Prośniewski, redakcja: Bartosz Wokan
ARCH_I_KULTURA

 

 

 
 
 
 
    Copyright © 2004-2017 Izba Architektów RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.  |  Zarządzanie serwisem i custom publishing: Oria Media.