OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN IZBY ARCHITEKTÓW RP / NAKŁAD KONTROLOWANY 14 500 EGZ.
 
   
 
 
 
Wyszukiwarka_Z:A  
  Reklama  
   
 
         
Zamów Z:A drukowany
| STUDIUM PRZYPADKU |  |
|_#53  ZA

 

 

Horyzonty hal targowych
/ od historii do współczesności

/// arch. Piotr Średniawa, architekt IARP /// fragmenty

Dołącz na Fb


///
wersja
beta_2
serwisu
///

AKTUALNY NUMER

Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free

> Zamów prenumeratę

WYDANIA ARCHIWALNE

> Czytaj wybrane artykuły

> Zamów Z:A_drukowany

> Szukaj w archiwum

> Pobierz Z:A_free (pdf)

> Forum Z:A /// skomentuj

> e-Newsletter Z:A

> Dopisz swój e-mail

Konstrukcje stalowe, a początkowo żelazne, stosowane są w obiektach wystawienniczych i targowych już od ponad 150 lat. Projekty i realizacje tych budowli, bardzo często o spektakularnym i wręcz symbolicznym charakterze, były i nadal są poligonem poszukiwań zarówno konstrukcyjnych, jak i estetycznych. Ich rozwój jest ściśle związany z postępem technicznym i technologicznym.

       
Horyzonty hal targowych / od historii do współczesności
       
       

Konstrukcje z żelaza znane były i stosowane już na przełomie XVIII i XIX wieku, jednak ich wykorzystanie w obiektach o wielkich kubaturach nastąpiło w drugiej połowie XIX w. Przełomową realizacją zarówno pod względem skali, jak i koncepcji układu konstrukcyjnego był pawilon wystawienniczy Crystal Palace wzniesiony w londyńskim Hyde Parku w roku 1851 [1]. W obiekcie, zrealizowanym według projektu ogrodnika Josepha Paxtona, w niezwykle twórczy sposób wykorzystano doświadczenia konstrukcyjne zdobywane do tej pory w znacznie mniejszych cieplarniach i oranżeriach. Wielkość obiektu (powierzchnia 75 tys. m², długość 549 m, wysokość 43 m) i całkowicie modułowy prefabrykowany system konstrukcji żelaznej i drewnianej wyznaczały nowe horyzonty i możliwości realizacji obiektów z użyciem żelaza.

 

Od żelaza do stali

Kolejny krok w rozwoju konstrukcji żelaznych została osiągnięta pod koniec XIX wieku w pawilonie wystawowym Galerie de Machines w Paryżu [2]. Ten olbrzymi budynek zrealizowany z okazji Wystawy Paryskiej w 1889 r., zaprojektowany przez architekta Ferdinanda Duterta i inżyniera Victora Contamina, osiągnął niespotykaną wcześniej skalę tego typu konstrukcji. Obiekt o długości 420 m i rozpiętości 115 m, przekryty został za pomocą dwudziestu trójprzegubowych ram kratownicowych. Razem z nieodległą, zrealizowaną w tym samym czasie Wieżą Eiffla, prezentował szczytowe osiągnięcia ówczesnej myśli technicznej. Został niestety zburzony już w roku 1910.

W okresie po I wojnie światowej stal zaczęła stopniowo wypierać w budownictwie stosowane do tej pory żelazo. W tym czasie nastąpił również postęp w zakresie technologii spawalnictwa, najpierw w przemyśle stoczniowym, a następnie również w budownictwie. W Polsce pierwszą spawaną konstrukcją o dużej rozpiętości była katowicka hala targowa z 1935 r. (rozpiętość 40 m, długość 125 m). Jej stalowy szkielet zrealizowany został według projektu prof. Stefana Bryły, uznawanego za pioniera spawalnictwa, zaś projekt architektoniczny hali był dziełem Lucjana Sikorskiego. Niestety ten interesujący i unikalny obiekt został w 2013 roku rozebrany, a w jego miejscu powstała galeria handlowa.

Po II wojnie światowej uwaga konstruktorów skupiła się początkowo na konstrukcjach żelbetowych, głównie ze względu na ogromny niedobór produkcji stali w powojennej Europie. Jednak już w latach 60., w wyniku odbudowy i rozwoju hutnictwa, ponownie na szeroką skalę zaczęto w obiektach targowych stosować konstrukcje stalowe. Jej zaletami, w stosunku do konstrukcji żelbetowych, były głównie ograniczenie pracochłonnych robót na placu budowy i możliwość przeniesienia procesu budowlanego do zakładów produkcji konstrukcji stalowych.


 

 

(...)
To nie jest pełna treść artykułu. Jak przeczytać całość? Patrz poniżej.

 

 

 
  Forum Z:A /// skomentuj artykuł
     
Cały artykuł możesz przeczytać w numerze Z:A_#53
Zamów Z:A drukowany



Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free


Zapraszamy do pobierania wydanych dotychczas numerów
Zawodu:Architekt w wersji PDF

 

> polecamy: artykuły on-line

> strona główna Z:A

 
Polecamy w Z:A
Młodzi architekci
w Europie: kondycja
i przyszłość zawodu

arch. Jola Starzak,
arch. Dawid Strębicki, architekci IARP

DOŚWIADCZENIA
Obszar Oddziaływania Obiektu / refleksje przed godziną „zero”
arch. Piotr Gadomski, architekt IARP
PRAWO
Konkursy: ziemia obiecana czy droga donikąd?
arch. Krzysztof A. Nowak

IZBA ARCHITEKTÓW
Sztuka aikido
arch. Wojciech Gwizdak, architekt IARP
FELIETON
Anioł najbardziej przykuwa moją uwagę / czyli polski gust architektoniczny...
autor: Błażej Prośniewski, redakcja: Bartosz Wokan
ARCH_I_KULTURA

 

 

 
 
 
 
    Copyright © 2004-2017 Izba Architektów RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.  |  Zarządzanie serwisem i custom publishing: Oria Media.