OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN IZBY ARCHITEKTÓW RP / NAKŁAD KONTROLOWANY 15 500 EGZ.
 
   
 
 
 
Wyszukiwarka_Z:A  
  Reklama  
   
 
         
Zamów Z:A drukowany
| TECHNIKA W ARCHITEKTURZE |  PROMOCJA |
|_#53  ZA

 

 

Akustyka. Wymagania
normy pogłosowej
/ chłonność akustyczna
/// arch. Mikołaj Jarosz /// artykuł online w całości

Dołącz na Fb


///
wersja
beta_2
serwisu
///

AKTUALNY NUMER

Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free

> Zamów prenumeratę

WYDANIA ARCHIWALNE

> Czytaj wybrane artykuły

> Zamów Z:A_drukowany

> Szukaj w archiwum

> Pobierz Z:A_free (pdf)

> Forum Z:A /// skomentuj

> e-Newsletter Z:A

> Dopisz swój e-mail

W projekcie rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie*, pojawiła się Polska Norma PN-B-02151-4:2015-06 dotycząca akustyki wnętrz w budynkach użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego. Warto przyjrzeć się jej wymaganiom i parametrom, jakimi operuje. Zacznijmy od chłonności akustycznej.
       
Akustyka. Wymagania normy pogłosowej / chłonność akustyczna
       
       

Norma dotycząca akustyki wnętrz

W obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umieszczone są ogólne postulaty dotyczące ochrony pomieszczeń w budynkach przed hałasem pogłosowym (§ 323, ust. 2, pkt 4) oraz zapewnienia, tam gdzie jest to istotne, dobrych warunków akustycznych do odbioru mowy i muzyki (§ 326, ust. 5). W rozporządzeniu nie ma natomiast żadnych konkretnych wymagań, zaleceń czy chociażby kryteriów oceny.

W czerwcu 2015 roku opublikowano normę PN-B-02151-4:2015-06 „Akustyka budowlana – Ochrona przed hałasem w budynkach – Część 4: Wymagania dotyczące warunków pogłosowych i zrozumiałości mowy w pomieszczeniach oraz wytyczne prowadzenia badań”, która ułatwia projektantom odniesienie się do ogólnych wskazówek WT, dostarczając precyzyjne wymagania. W zależności od typu pomieszczenia wymagania te mogą być określone poprzez: maksymalny dopuszczalny czas pogłosu, minimalną wartość wskaźnika zrozumiałości mowy lub właśnie minimalną chłonność akustyczną. Projekt rozporządzenia MIB zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wprowadza tę normę do wykazu polskich norm powołanych w WT.

 

Pochłanianie dźwięku przez materiały

Jeżeli fala dźwiękowa trafi na jakąś przeszkodę, to może ulec odbiciu lub pochłonięciu przez materiał, z którego ta przeszkoda jest zbudowana. W praktyce bardzo rzadko się zdarza, aby było to całkowite, stuprocentowe odbicie czy całkowite pochłonięcie fali akustycznej. Zwykle oba te zjawiska występują równocześnie, przy czym proporcje między energią akustyczną odbitą i pochłoniętą przez dany materiał zmieniają się w zależności od częstotliwości dźwięku. Własności dźwiękochłonne danego materiału są mierzone w laboratorium w tzw. komorze pogłosowej. Dla materiałów powierzchniowych (takich jak wykładziny dywanowe czy sufity podwieszane) wyznacza się tam wartości pogłosowego współczynnika pochłaniania dźwięku αs (osobno dla 18 pasm częstotliwości). Na podstawie wartości αs, wylicza się wartości praktycznego współczynnika pochłaniania dźwięku αp (już tylko dla 6 pasm częstotliwości: 125, 250, 500, 1000, 2000 i 4000 Hz). Dla danej częstotliwości αp przybiera wartości od 0 (materiał całkowicie odbijający dźwięk) do 1 (materiał całkowicie pochłaniający dźwięk). Jeżeli dany materiał, w danym paśmie częstotliwości charakteryzuje się praktycznym współczynnikiem pochłaniania dźwięku αp = 0,9 oznacza to, że 10% energii fali akustycznej ulega odbiciu od tego materiału, a 90% jest pochłaniane. Nie znaczy to jednak, że te 90% po prostu znika. Część „nieodbitej” energii akustycznej jest zamieniana na energię cieplną wewnątrz materiału dźwiękochłonnego, a część przenika przez niego na drugą stronę. Stąd wniosek, że bardzo dobry materiał dźwiękochłonny nie musi, i zwykle nie jest, dobrym materiałem dźwiękoizolacyjnym.

Do obliczeń akustycznych stosuje się współczynniki αp i αs, natomiast dla uproszczonej klasyfikacji materiałów używany jest jednoliczbowy ważony wskaźnik pochłaniania dźwięku αw. Wskaźnik ten jest wyliczany z αp i także przyjmuje wartości z zakresu 0-1. W użyciu są także klasy pochłaniania dźwięku od A do E, gdzie klasą A oznacza się materiały najsilniej pochłaniające dźwięk.

 

Chłonność akustyczna pomieszczenia

Jeśli pomnożymy pole powierzchni jakiejś przegrody (np. stropu) przez współczynnik pochłaniania dźwięku (właściwy dla materiału, z którego została wykonana, lub którym została wykończona) to otrzymamy chłonność akustyczną tej przegrody. Oczywiście chłonność akustyczna będzie tym większa, im wyższy będzie współczynnik pochłaniania dźwięku i im większa powierzchnia przegrody. Dla tego samego materiału będzie też przyjmowała różne wartości, w zależności od częstotliwości. Chłonność akustyczna oznaczana jest literą A i podawana w metrach kwadratowych. Oznacza ona hipotetyczne pole powierzchni idealnego absorbera dźwięku (całkowicie pochłaniającego), który pochłaniałby taką ilość energii akustycznej jak rozpatrywana przegroda. Innymi słowy: jeśli pole powierzchni sufitu wynosi 100 m2 i jest on wykończony gładzią gipsową o αp = 0,02 (dla 1000 Hz) to chłonność akustyczna tego sufitu wyniesie 2 m2. Będzie więc on pochłaniał tyle energii dźwiękowej (w paśmie 1000 Hz) co idealny absorber o powierzchni 2 m2.
Jeśli dodamy do siebie chłonność akustyczną podłogi, ścian sufitu, okien, drzwi itd. to otrzymamy całkowitą chłonność akustyczną pomieszczenia. Jeśli odniesiemy chłonność akustyczną pomieszczenia A do pola powierzchni jego rzutu S, to otrzymamy wskaźnik pozwalający ocenić charakter akustyczny tego pomieszczenia. Norma PN-B-02151-4:2015-06 operuje takim właśnie wskaźnikiem. Określa ona, dla różnych typów pomieszczeń, minimalną chłonność akustyczną jako krotność powierzchni rzutu S pomieszczenia (patrz tab. 1).

 

Wymagana chłonność akustyczna powinna być osiągnięta w każdym z oktawowych pasm o częstotliwości 500, 1000 i 2000 Hz. Wymaganie dotyczy pomieszczeń o wysokości w świetle wykończenia do 4 m. Jeśli dane pomieszczenie jest wyższe, to wartości podane w tabeli powinny być zwiększone proporcjonalnie do wzrostu wysokości ponad 4 m.

 

W szkole i w biurze

Pomieszczenia o dużej chłonności akustycznej są cichsze i mniej pogłosowe. Dźwięki w nich wytwarzane mają znacznie mniejszy zasięg przestrzenny (szybciej zanikają w miarę oddalania się od źródła dźwięku). Dobrym przykładem mogą być korytarze szkolne. Typowo wykończone pomieszczenie tego typu (tynkowane ściany i sufit, bezspoinowa wykładzina PVC klejona na wylewce) będzie charakteryzowało się chłonnością akustyczną na poziomie A = ok. 0,15 x S [m2] (dla 1000 Hz). Zwiększenie jej do poziomu normowego A ≥ 1,00 (a więc przeszło sześciokrotne) pozwala na zredukowanie poziomu hałasu wytwarzanego przez dzieci o 10-12 dB. W subiektywnym odbiorze oznacza to przeszło dwukrotne obniżenie hałasu bez ingerencji w zachowanie uczniów.
Innym przykładem może być biuro typu open space. Jeśli pomieszczenie tego rodzaju będzie posiadało twardy sufit (tynk lub sufit podwieszany z pełnych płyt GK) to zanik dźwięku wraz z podwojeniem odległości od źródła wyniesie DL2 = 2-3 dB. Instalacja sufitów dźwiękochłonnych o αw > 0,9 pozwoli zwiększyć chłonność akustyczną (w paśmie 1000 Hz) z A = ok. 0,35 x S [m2] do A = ok. 1,20 x S [m2] i zwiększyć zanik przestrzenny dźwięku do DL2 = 5-6 dB, a w przypadku równoczesnego użycia ekranów akustycznych między grupami stanowisk, nawet do DL2 = ok. 10 dB. Pozwoli to na radykalną redukcję głównej uciążliwości biur otwartych – rozpraszających uwagę rozmów docierających z innych stanowisk.

 

***

Na stronie www.ecophon.pl/PN dostępny jest przewodnik do normy PN-B-02151-4:2015-06. Definiując rodzaj pomieszczenia, można sprawdzić, jakie są dla niego wymagania i zapoznać się z zaleceniami projektowymi. W przypadku pomieszczeń, w których wymagane jest zapewnienie minimalnej chłonności akustycznej, można dokonać stosownych obliczeń we wbudowanym kalkulatorze. Koniec artykułu

 


* Projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa zmieniający rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z dnia 31.10.2016 r.

 

 

> napisz do autora: mikolaj.jarosz@saint-gobain.com

 

 
  Forum Z:A /// skomentuj artykuł
     
Polecamy lekturę Z:A_#53
Zamów Z:A drukowany



Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free


Zapraszamy do pobierania wydanych dotychczas numerów
Zawodu:Architekt w wersji PDF

 

> polecamy: artykuły on-line

> strona główna Z:A

 
Polecamy w Z:A
Młodzi architekci
w Europie: kondycja
i przyszłość zawodu

arch. Jola Starzak,
arch. Dawid Strębicki, architekci IARP

DOŚWIADCZENIA
Obszar Oddziaływania Obiektu / refleksje przed godziną „zero”
arch. Piotr Gadomski, architekt IARP
PRAWO
Konkursy: ziemia obiecana czy droga donikąd?
arch. Krzysztof A. Nowak

IZBA ARCHITEKTÓW
Sztuka aikido
arch. Wojciech Gwizdak, architekt IARP
FELIETON
Anioł najbardziej przykuwa moją uwagę / czyli polski gust architektoniczny...
autor: Błażej Prośniewski, redakcja: Bartosz Wokan
ARCH_I_KULTURA

 

 

 
 
 
 
    Copyright © 2004-2017 Izba Architektów RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.  |  Zarządzanie serwisem i custom publishing: Oria Media.