OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN IZBY ARCHITEKTÓW RP / NAKŁAD KONTROLOWANY 14 500 EGZ.
 
   
 
 
 
Wyszukiwarka_Z:A  
  Reklama  
   
 
         
Zamów Z:A drukowany
| DOŚWIADCZENIA ZAWODOWE |  |
|_#46  ZA

 

 

Bank Światowy o pozwoleniach budowlanych w Polsce
/// fragmenty raportu, wybór: redakcja Z:A /// artykuł online w całości

Dołącz na Fb


///
wersja
beta_2
serwisu
///

AKTUALNY NUMER

Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free

> Zamów prenumeratę

WYDANIA ARCHIWALNE

> Czytaj wybrane artykuły

> Zamów Z:A_drukowany

> Szukaj w archiwum

> Pobierz Z:A_free (pdf)

> Forum Z:A /// skomentuj

> e-Newsletter Z:A

> Dopisz swój e-mail

Według raportu Doing Business 2015, Polska jest jednym z pięciu krajów w Unii Europejskiej (UE), w których najtrudniej jest uzyskać pozwolenia na budowę*. To pierwszy poświęcony Polsce lokalny raport tej serii.

* Należy zwrócić uwagę, że w oryginalnym raporcie pod pojęciem „uzyskanie pozwolenia na budowę” zawarto wszystkie procesy, kontrole i zatwierdzenia wymagane przed rozpoczęciem budowy, w trakcie jej trwania oraz po jej zakończeniu. Liczba dni wskazywana w raporcie sumuje więc czas potrzebny na: a) uzyskanie zgód wymaganych przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, b) wydanie pozwolenia na budowę oraz c) wydanie pozwolenia na użytkowanie. Z tego powodu, aby ułatwić czytelnikom Z:A lekturę – odpowiednio zmieniliśmy w naszej publikacji sformułowanie „pozwolenia na budowę” na „pozwolenia budowlane”.

       
Bank Światowy o pozwoleniach budowlanych w Polsce
     
       

Od redakcjiOD REDAKCJI
Dane ujęte w raporcie Doing Business w Polsce 2015 są aktualne na dzień 1 września 2014 roku. Wszystkie dane i raporty są dostępne pod adresem www.doingbusiness.org/subnational

 

Raport Doing Business w Polsce 20151 dotyczy regulacji, które wspierają prowadzenie działalności gospodarczej, oraz tych, które ją hamują. Zbadano w nim regulacje, które na poziomie lokalnym mają w Polsce wpływ na 4 etapy życia przedsiębiorstwa:

  • zakładanie spółki,
  • uzyskiwanie pozwoleń budowlanych,
  • rejestrowanie przeniesienia własności nieruchomości,
  • egzekwowanie umów.

W ramach raportu przeanalizowano stosowanie tych regulacji w 18 miastach wszystkich 16 województw, uwzględniając w tym pary: Zielona Góra i Gorzów Wielkopolski oraz Bydgoszcz i Toruń. Uzyskane wyniki porównano między sobą, jak również ze 188 innymi gospodarkami z całego świata.

Pod względem uzyskiwania pozwoleń budowlanych polskie miasta znacznie odbiegają od światowej wartości granicznej najlepszych praktyk (DTF2). Gdańsk, Gorzów Wielkopolski i Kraków z wynikiem DTF poniżej 62 wypadają tak słabo, jak gospodarki plasujące się w ostatniej ćwiartce rankingu na świecie. Najlepsza w Polsce Bydgoszcz, z DTF o wartości 69,84, zaledwie zbliża się do średniego globalnego wyniku.

Także na krajowym podwórku dystans między miastami z najlepszymi i najgorszymi wynikami jest znaczny (tabela 1).

 

Dlaczego uzyskiwanie pozwoleń budowlanych ma znaczenie?

Deweloperzy uważają biurokrację za jedną z głównych przeszkód w ich działalności. W przypadku przepisów budowlanych niełatwo znaleźć właściwą równowagę między bezpieczeństwem i skutecznością. Regulacje muszą być jasne i możliwe do dostosowania do zmian gospodarczych i technologicznych. Nadmiernie skomplikowane przepisy mogą przenosić budownictwo w stronę sektora nieformalnego, udaremniając cel, w jakim zostały stworzone. Wyzwanie stojące przed rządami polega na opracowaniu rozważnych zasad zapewniających bezpieczeństwo, bez zbędnego hamowania rozwoju biznesu.

Mniejsza liczba wymogów nie musi oznaczać rezygnacji z bezpieczeństwa: Dania i Niemcy stanowią przykłady państw, którym udało się uregulować proces wydawania pozwoleń budowlanych przy zastosowaniu stosunkowo niewielu wymogów, choć obowiązujące w tych krajach przepisy są uważane za rozważne, a budynki – za bezpieczne (rys. 1).

 

Co było mierzone w przypadku uzyskiwania pozwoleń budowlanych?

Aby zmierzyć łatwość uzyskiwania pozwoleń budowlanych, w ramach Doing Business, wzięto pod uwagę procedury, czas i koszty, które ponoszą małe i średnie przedsiębiorstwa w celu otrzymania zezwoleń niezbędnych do zbudowania prostego magazynu handlowego oraz podłączenia go do sieci wodno-kanalizacyjnej. Uwzględniono wszelkie kontrole i zatwierdzenia wymagane przed rozpoczęciem budowy magazynu, w jej trakcie oraz po jej zakończeniu. Żeby dane dotyczące 189 gospodarek były porównywalne, przyjęto, że magazyn jest zlokalizowany na peryferiach miasta będącego największym ośrodkiem biznesowym, który nie stanowi specjalnej strefy ekonomicznej ani przemysłowej, i będzie wykorzystywany do przechowywania standardowych, bezpiecznych towarów.

 

Jak proces uzyskiwania pozwoleń budowlanych przebiega w Polsce?

Regulacyjne i prawne ramy funkcjonowania branży budowlanej w Polsce wyznacza ustawa Prawo budowlane z 1994 roku, która określa wymogi, wskazuje terminy i reguluje koszty. Niemniej w praktyce przepisy ustawy są w poszczególnych miastach różnie stosowane, co wynika, przede wszystkim, z rozbieżności w ich interpretacji. Różnice te z czasem stawały się coraz bardziej wyraźne – od 1994 r. ustawę o prawie budowlanym wielokrotnie nowelizowano, co doprowadziło do powstania niespójności. Co więcej, informacje o zmianach nie zostały skutecznie rozpowszechnione wśród organów wykonawczych i przedsiębiorców. W rezultacie, wspomniane podmioty często różnie interpretują przedmiotowe przepisy.

Proces uzyskiwania pozwoleń budowlanych w całej Polsce składa się z tych samych podstawowych etapów (rys. 2) – wymaga średnio 21 procedur i zajmuje 175 dni, przy koszcie równym 0,2% wartości magazynu. W Unii Europejskiej ten sam proces jest średnio 10 razy droższy – 2,3% wartości magazynu, ale za to znacznie mniej skomplikowany – 13 procedur. W Danii – gospodarce o najlepszych wynikach w UE, zgodnie z raportem Doing Business 2015 – uzyskanie pozwoleń budowlanych wymaga 7 procedur, 64 dni i 2,3% wartości magazynu.

Najłatwiej jest dopełnić formalności wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę magazynu i podłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej w Bydgoszczy i Rzeszowie, a najtrudniej – w Gorzowie Wielkopolskim i Krakowie (tabela 1). W Bydgoszczy – mieście zajmującym pierwsze miejsce – potrzeba 19 procedur, 143 dni i 0,15% wartości magazynu. Tymczasem w Krakowie ten sam proces obejmuje 21 procedur, trwa 209 dni i wiąże się z kosztem w wysokości 0,21% wartości magazynu.
Zaobserwowane różnice wynikają z trzech czynników (rys. 3):

  • czas potrzebny do otrzymania uzgodnień i zatwierdzeń przed rozpoczęciem budowy,
  • czas potrzebny urzędom miasta do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę,
  • oraz czas potrzebny na uzyskanie pozwolenia na użytkowanie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Zazwyczaj miasta średnich rozmiarów odnotowują lepsze wyniki w zakresie uzyskiwania pozwoleń budowlanych: proces ten przebiega szybciej niż w większych obszarach miejskich i składa się z mniejszej liczby procedur niż w mniejszych miastach. Na otrzymanie pozwolenia w najbardziej zaludnionych z analizowanych miast czeka się 193 dni, podczas gdy w miejscowościach o liczbie mieszkańców poniżej 500.000 – 168 dni. Przykład Łodzi – jednego z największych polskich miast, w którym czas potrzebny do uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynosi 164 dni – ukazuje jednak, że na wysokie zapotrzebowanie na usługi biznesowe można odpowiadać stosunkowo efektywnie.

Duże ośrodki miejskie muszą radzić sobie z większą liczbą napływających wniosków, co może prowadzić do opóźnień i wyższego kosztu profesjonalnych usług. Z drugiej strony, miasta te powinny korzystać na efekcie skali i dysponować większymi zasobami niż ich mniejsi sąsiedzi, aby inwestować w modernizację administracji. Przykładowo Londyn (gdzie uzyskanie pozwoleń budowlanych obejmuje 9 procedur i trwa 105 dni) oraz Berlin (8 procedur i 96 dni) są bardziej efektywne niż małe i średnie miasta w Polsce.

Mniejsze miasta często wymagają dodatkowych zatwierdzeń przed rozpoczęciem budowy w porównaniu do większych obszarów miejskich: cztery z pięciu miast, w których trzeba podjąć najwięcej kroków w celu uzyskania pozwoleń, liczą 200.000 lub mniej mieszkańców.
Niemniej liczba wymogów jest wysoka we wszystkich polskich miastach w porównaniu z innymi europejskimi gospodarkami: np. miastom we Włoszech udaje się regulować proces udzielania pozwoleń przy zastosowaniu znacznie mniejszej liczby procedur, niż ma to miejsce w polskich miastach o podobnej liczbie mieszkańców (rys. 4).

Tak jak w wielu innych państwach, wydanie samego pozwolenia na budowę trwa określony czas i stanowi główną przyczynę zróżnicowania między miastami. W Krakowie, Szczecinie i Warszawie na wydanie pozwolenia na budowę magazynu handlowego przez urząd miasta czeka się 65 dni, tj. maksymalny dozwolony w ustawie czas. Czas oczekiwania w przypadku takiego samego budynku w Gorzowie Wielkopolskim lub Olsztynie – miastach o liczbie mieszkańców poniżej 200.000 – wynosi 35 dni. Urzędom w większych miastach, takich jak Wrocław czy Łódź, w których liczba napływających wniosków jest niemal pięć razy wyższa niż w Gorzowie Wielkopolskim i Olsztynie udaje się jednak wydawać pozwolenia na budowę odpowiednio w 35 i 45 dni. W Bydgoszczy, która jest liderem raportu w szybkości całej procedury realizacji inwestycji – samo wydanie pozwolenia na budowę również zajmuje 35 dni.

 

Co należy zreformować?

Wprowadzanie reform prawa budowlanego w Polsce jest już w toku. Stosując podejście oparte na ryzyku, czyli przenosząc odpowiedzialność za zgodność budynku z przepisami na specjalistów – niektóre kategorie budynków można budować bez obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Aby takie rozwiązania były skuteczne i nie zagrażały bezpieczeństwu, należy je wdrażać z zachowaniem ostrożności. Prawo musi dokładnie określać odpowiedzialność i kompetencje architektów, jak również szczegółowe wymagania, które projekt musi spełnić, aby kwalifikować się do skorzystania z opcji zgłoszenia/zawiadomienia.

Przedstawione poniżej rekomendacje wskazują kolejne możliwe udoskonalenia:

  • ujednolicenie lub eliminacja zatwierdzeń i uzgodnień projektów przed rozpoczęciem budowy,
  • uproszczenie i lepsze informowanie o procesie uzyskiwania pozwoleń na budowę i związanych z tym wymogach,
  • inwestowanie w zaawansowane systemy zagospodarowania przestrzennego,
  • ujednolicenie i uproszczenie kontroli prowadzonych po zakończeniu budowy oraz procesu wydawania pozwoleń na użytkowanie,
  • opracowanie elektronicznej platformy do zarządzania pozwoleniami budowlanym. Koniec artykułu


1_ World Bank. 2015. Doing Business in Poland 2015. Washington, DC: World Bank
2_Rankingi oparto na średniej odległości od granicy (tzw. distance to frontier – DTF) w zakresie procedur, czasu i kosztów związanych z uzyskiwaniem pozwoleń budowlanych. Wynik DTF ukazuje, w jakim stopniu (średnio) dane miasto odbiega od najlepszego wyniku osiągniętego przez którąkolwiek z gospodarek w ramach każdego ze wskaźników ujętych w Doing Business od 2005 roku. Pomiar ten unormowany jest w zakresie od 0 do 100, gdzie 100 oznacza wartość graniczną najlepszych praktyk.

  

 
  Forum Z:A /// skomentuj artykuł
     
Bank Światowy o pozwoleniach budowlanych w Polsce Bank Światowy o pozwoleniach budowlanych w Polsce
Według raportu Doing Business 2015, Polska jest jednym z pięciu krajów UE, gdzie najtrudniej uzyskać pozwolenia na budowę. Warto przeczytać, bo to pierwszy raport poświęcony Polsce.
 
Polecamy lekturę Z:A_#46
Zamów Z:A drukowany



Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free


Zapraszamy do pobierania wydanych dotychczas numerów
Zawodu:Architekt w wersji PDF

 

> polecamy: artykuły on-line

> strona główna Z:A

 
Polecamy w Z:A
Młodzi architekci
w Europie: kondycja
i przyszłość zawodu

arch. Jola Starzak,
arch. Dawid Strębicki, architekci IARP

DOŚWIADCZENIA
Obszar Oddziaływania Obiektu / refleksje przed godziną „zero”
arch. Piotr Gadomski, architekt IARP
PRAWO
Konkursy: ziemia obiecana czy droga donikąd?
arch. Krzysztof A. Nowak

IZBA ARCHITEKTÓW
Sztuka aikido
arch. Wojciech Gwizdak, architekt IARP
FELIETON
Anioł najbardziej przykuwa moją uwagę / czyli polski gust architektoniczny...
autor: Błażej Prośniewski, redakcja: Bartosz Wokan
ARCH_I_KULTURA

 

 

 
 
 
 
    Copyright © 2004-2018 Izba Architektów RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.  |  Zarządzanie serwisem i custom publishing: Oria Media.