OGÓLNOPOLSKIE CZASOPISMO IZBY ARCHITEKTÓW RP / NAKŁAD KONTROLOWANY 14 500 EGZ.
 
   
 
 
 
Wyszukiwarka_Z:A  
  Reklama  
   
 
         
Z:A
| INSTALACJE W BUDYNKACH ZA  DODATEK SPECJALNY |
|_03/2013  ZA

 

Komfort wewnętrzny w domu energooszczędnym
/// arch. Maciej Janicki /// artykuł online w całości

Dołącz na Fb


///
wersja
beta_2
serwisu
///

AKTUALNY NUMER

Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free

> Zamów prenumeratę

WYDANIA ARCHIWALNE

> Czytaj wybrane artykuły

> Zamów Z:A_drukowany

> Szukaj w archiwum

> Pobierz Z:A_free (pdf)

> e-Newsletter Z:A

Niezależnie od posiadanych zasobów finansowych oczekiwania inwestora dotyczące własnego, budowanego domu są zwykle podobne – ma on być funkcjonalny, o atrakcyjnym wyglądzie, dobrze doświetlony, ale coraz częściej także energooszczędny i zapewniający komfort wewnętrzny. Z pewnością trudno osiągnąć dwa ostatnie cele stosując, wciąż bardzo popularną nad Wisłą, wentylację grawitacyjną. Tymczasem istnieje wiele stosunkowo tanich i łatwych do zaprojektowania rozwiązań, które mogą ją doskonale zastąpić.
       
Akustyka biur w praktyce
       
       

Biorąc pod uwagę, że na 70 tys. domów oddawanych co roku do użytku w Polsce, tylko w 20% z nich instalacja wentylacji jest świadomie wybierana przez inwestora. Pozostaje nam więc 80% niezdecydowanych inwestorów, którzy nie dokonali wyboru. Poniższy tekst pokazuje, jak, niedużym kosztem, można usprawnić wentylację zarówno w nowych energooszczędnych domach jak i w tych modernizowanych oraz wskazuje na rolę architekta w wyborze odpowiedniej instalacji wentylacyjnej.

Wentylacja w domu energooszczędnym
Przyjmując pod rozwagę parametr oszczędności energii, znajdujemy kilka rozwiązań – domy energooszczędne, pasywne czy nawet plus energetyczne. Każdy z nich wiąże się oczywiście z odpowiednim nakładem finansowym, a w przypadku domów pasywnych – wymaga szerokiej współpracy architekta z projektantem instalacji przy akceptacji kosztów przez inwestora. Dlatego inwestor podejmując decyzję, powinien znać przede wszystkim wymagania, którym trzeba sprostać, a nie tylko wielkość oszczędności.

Domy energooszczędne różnią się od standardowych konstrukcji kilkoma istotnymi elementami m.in. odpowiednim dociepleniem, systemem ogrzewania a także usytuowaniem budynku, rozmieszczeniem okien jak i samą bryłą, która powinna być zwarta. Duży udział w energooszczędności domu ma połączenie wszystkich wspomnianych elementów oraz sprawnej wentylacji, której zainstalowanie zapewnia odpowiednią atmosferę.

Wentylacyjne problemy architektów
Niejednokrotnie architekci zapytani o zastosowaną wentylację odpowiadają: „szybko wrysuję grawitację i sprawę wentylacji mamy załatwioną”. Później jednak projektują pojedyncze wentylatory (tzw. łazienkowe) próbując ją wspomagać. Pomijając duże zużycie energii elektrycznej, urządzenia te mają jeszcze kilka innych wad – niezgodna z wymaganiami określonymi w Warunkach technicznych akustyka przy prawidłowym przepływie powietrza i praktycznie zatrzymanie ruchu powietrza po wyłączeniu urządzenia.

Tymczasem odpowiednich rozwiązań wspomagania wentylacji w domach jednorodzinnych jest wiele – mechaniczna wentylacja nawiewno-wywiewna z odzyskiem ciepła popularnie nazywana rekuperacją, wentylacja hybrydowa czy mechaniczna wyciągowa.

Porównując wymagania dotyczące wymienionych wyżej rozwiązań wskaźnik EP[1] (energii pierwotnej) dla rekuperacji z 70% odzyskiem ciepła mieści się w granicach od 47 kWh/m2 (w przypadku zastosowania kotłów na biomasę) do 151 kWh/m2 (w przypadku opalania gazem ziemnym, olejem opałowym lub węglem kamiennym). W przypadku wentylacji mechanicznej wyciągowej ze sterowaniem poziomem wilgotności wskaźnik ten wynosi odpowiednio 43 kWh/m2 do 162 kWh/m2. Przy wentylacji grawitacyjnej wskaźniki te wynoszą od 43 kWh/m2 do 192 kWh/m2. Jak widać różnice w przypadku rekuperacji i wentylacji mechanicznej higrosterowanej są niewielkie. Porównując te systemy do wentylacji grawitacyjnej różnice są już zdecydowanie większe. Biorąc pod uwagę proponowane przez Ministerstwo zmiany w Warunkach technicznych od 2014 roku zastosowanie wentylacji grawitacyjnej w budownictwie mieszkaniowym będzie mocno ograniczone, gdyż wymagania wobec wskaźnika EP i izolacyjności przegród będą systematycznie wzrastały.

Propozycja dobrego rozwiązania do projektowanego domu
Na wstępnym etapie projektowania warto postawić inwestorowi pytania, które dadzą wskazówki ku temu jak bardzo można skomplikować albo uprościć instalację wentylacji. Czy ma ona filtrować powietrze wpływające do domu i odzyskiwać ciepło z powietrza usuwanego czy wystarczy prostszy układ z odpowiednim sterowaniem?

Powiedzmy wyraźnie – w przypadku instalacji z odzyskiem ciepła projektowanie takich układów bez odpowiednich kwalifikacji nie jest dobrym pomysłem. Tutaj pole do popisu ma tylko projektant instalacji. Jeśli jednak nie musimy filtrować powietrza zewnętrznego możemy zainstalować prosty i energooszczędny układ wentylacji wyciągowej. Jednym z jej rodzajów jest wentylacja mechaniczna sterowana poziomem wilgotności w pomieszczeniu zapewniająca skuteczną wentylację niezależnie od warunków atmosferycznych. Powietrze w takiej instalacji dostarczane jest przez nawiewniki okienne lub ścienne. Napędem jest wentylator, który usuwa zużyte powietrze poprzez przewody wentylacyjne poza obręb budynku np. wyrzutnią ponad dach. Tu przychodzą z pomocą proste, ale i energooszczędne instalacje sterowane bez naszej wiedzy, ale wykorzystujące naszą obecność w domu. Mają one za zadanie automatycznie zmniejszać przepływ powietrza, gdy nie ma użytkowników w domu lub ich aktywność jest niewielka np. nocą, a zwiększać podczas dnia lub zwiększonej aktywności. Przy doborze instalacji architekt mógłby służyć wsparciem inwestorowi polecając odpowiednie rozwiązanie.

Zamiast wielu przewodów wentylacji grawitacyjnej wyprowadzonych ponad dach istnieje tylko rozprowadzona na poddaszu „siatka” przewodów o przekroju Ø125 podłączona do jednego wentylatora, który następnie wyrzuca zużyte powietrze ponad dach. Oczywiście w oknach muszą znaleźć się nawiewniki, a zamiast standardowych kratek 14 x 14 cm muszą być zastosowane odpowiednie anemostaty lub kratki sterujące. Projektując taki układ należy pamiętać o kilku zasadach:

  • nawiewniki powinny być umieszczone w oknach w pomieszczeniach „czystych”, czyli pokojach, gabinetach ew. jadalni czy kuchni. Jeśli pomieszczenie ma powierzchnię większą niż 20 m2 można zastosować dwa nawiewniki [2],

  • odległość przewodu od kratki do wentylatora nie może być większa niż 10 m,

  • odległość od wentylatora do wyrzutni nie powinna przekraczać 10 m,

  • w pomieszczeniach „pomocniczych” (kuchnia, łazienka, garderoba) powinny być zainstalowane kratki z czujnikami (CO2 lub wilgotności),

  • w pomieszczeniach WC powinny być zainstalowane kratki z czujnikiem obecności,

  • ze względu na trudność w czyszczeniu powinny być stosowane w dużej mierze przewody spiro (twarde), jedynie końcowe podłączenia (długości ok. 1 m) do kratek czy wentylatora można realizować za pomocą przewodów typu flex (miękkich),

  • należy stosować przewody ocieplone – oprócz dobrej izolacyjności termicznej posiadają one zwiększoną izolacyjność akustyczną.

Nie tylko w domu jednorodzinnym
W przypadku bardziej złożonych budynków część przewodów może być ukryta w suficie podwieszonym (chyba, że chcąc uzyskać bardziej industrialne wnętrze uwydatniamy je) lub poprowadzona w ścianach. Dzięki właściwościom akustycznym wentylator może być umieszczony dosłownie wszędzie (rys. 1). Instalacja oparta o centralny wentylator ma bardzo dobrą akustykę – maksymalnie 25 dB(A)3 na kratce wyciągowej – co czyni ją praktycznie niesłyszalną. Aby osiągnąć pełną energooszczędność najlepszym rozwiązaniem jest instalacja oparta o produkty sterowane w zależności od potrzeb np. wydzielanymi przez nas CO2, parą wodną4 czy czujnikami obecności w pomieszczeniu a nie zwykłymi anemostatami. Biorąc pod uwagę zarówno koszty eksploatacji jak i instalacji może swobodnie konkurować z bardziej zaawansowaną, ale i skomplikowaną rekuperacją, choć pod względem filtracji powietrza nie może się z nią równać.

Jak widać instalacja taka nie nastręcza projektantowi wielu problemów, a korzyści, w postaci braku przebić przez dach czy dostosowanej do potrzeb użytkowników wymiany powietrza, są bezsprzeczne. Nakładem finansowym porównywalnym do zabudowy przewodów wentylacji grawitacyjnej osiągnąć można komfort wewnętrzny oraz, co bardzo istotne dla inwestora, energooszczędność.

Układy takie zastosować można również w istniejących domach czy obiektach, szczególnie, gdy nie mamy zbyt wiele przewodów wentylacji grawitacyjnej a chcemy wentylować większą ilość pomieszczeń. Odpowiednio podłączone z powodzeniem znaleźć mogą zastosowanie w budynkach zabytkowych, pomieszczeniach biurowych i służby zdrowia. Warto, zatem zaproponować zastosowanie prostej wentylacji wyciągowej w nowobudowanych obiektach czy budynkach poddawanych termomodernizacji. Koniec artykułu


1_Wskaźnik EP – wskaźnik energii pierwotnej obliczony dla budynku jednorodzinnego o pow. 150 m2 zlokalizowanego w Warszawie przyjmujący izolacyjność przegród wg „Warunków technicznych...” z 2013 roku oraz różne rodzaje ogrzewania.

2_Zgodnie z Dz.U. 75 „o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”

3_Poziom ciśnienia akustycznego Lp podanego w dB(A) w odległości 2 m

4_Zysk energetyczny instalacji wentylacji mechanicznej higrosterowanej w porównaniu do instalacji opartej o stałe ilości powietrza usuwanego waha się w granicach od 27% do 57% - w zależności od ilości pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych oraz układu funkcjonalnego”

> napisz do autora: janicki@aereco.com.pl


 
Polecamy lekturę Z:A_03/2013




Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free


Zapraszamy do pobierania wydanych dotychczas numerów
Zawodu:Architekt w wersji PDF

 

> polecamy: artykuły on-line

> strona główna Z:A

 
Polecamy w Z:A
Nie można „deregulować” architekta inżynierem budownictwa
Sebastian Osowski,
na podst. informacji IARP

IZBA ARCHITEKTÓW
Tajny plan
zniszczenia świata

arch. Wojciech Gwizdak
FELIETON
Osiedle oparte
na współpracy

arch. Piotr Fokczyński

WYWIAD Z:A
Rodzina wielorodzinna w lokalu o trwałych ścianach
arch. Bożena Nieroda,
arch. Wojciech Gwizdak
DEFEKTY PRAWA
Wszyscy chcą
zostać architektami...

Bartosz Wokan
ARCH_I_KULTURA

 

 

 
 
 
 
    Copyright © 2004-2018 Izba Architektów RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.  |  Zarządzanie serwisem i custom publishing: Oria Media.