Niniejsze stanowisko zostało skierowane na ręce pana Dariusza Piasta, wiceprezesa Urzędu Zamówień Publicznych, jako nawiązanie do spotkania odbytego w dniu 18 stycznia 2011 r., które dotyczyło podniesionego przez wiceprezesa UZP problemu stosowania kryteriów innych niż cena w postępowaniach o prace projektowe. Temat i zakres poruszonych podczas spotkania zagadnień świadczy o tym, że świadomość ułomności dotychczasowej praktyki przestała być troską wyłącznie architektów i stała się istotnym problemem dla najważniejszego uczestnika zamówień publicznych tj. stosującego ustawę Zamawiającego. Po wielu latach ułomnej praktyki rokuje to konstruktywne zmiany w tej materii.
Wraz z przekazaniem poniższego stanowiska wiceprezesowi UZP, wyrażone zostało podziękowanie za zrozumienie i zainteresowanie zagadnieniami związanymi z zamówieniami publicznymi, których przedmiotem są prace projektowe wykonywane przez architektów.
Treść stanowiska
Problem stosowania kryteriów innych niż cena w zamówieniach publicznych, przed którymi stoimy obecnie, polega nie tyle na braku tych kryteriów, czy też trudności w ich wskazaniu – w art. 91 ustawy PZP wskazano je, a w szczególności nawet wymieniono – ile ze sposobu ich stosowania w świetle specyfiki planowania, projektowania i realizacji robót budowlanych (PPiRB). Specyfika ta wynika z dwóch głównych źródeł, których świadomość jest niezbędna do właściwego stosowania ustawy PZP: po pierwsze – z istoty samego procesu projektowania, która, mówiąc w uproszczeniu, polega na tym, że jakiejkolwiek oceny tego procesu możemy dokonać po jego przeprowadzeniu, a nie przed; po drugie z roli architekta w procesie planowania, projektowania i realizacji robót budowlanych, którą najlepiej określa art. 2 ust 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. Nr 5/2001, poz. 42 ze zm.): „projektowanie architektoniczne obiektów budowlanych oraz projektowanie ich przestrzennego otoczenia jest elementem współtworzenia kultury”.
Oznacza to, że prace wykonywane przez architektów są rodzajem usług, podlegających szczególnym wymaganiom wynikającym nie tylko z przepisów dotyczących zasad sporządzania projektów budowlanych, ale również z ich twórczego charakteru i mają szczególne znaczenie dla materialnego i niematerialnego rozwoju społeczeństwa.
Ten właśnie aspekt kulturotwórczy prac architektonicznych powinien być szczególnie istotny w sferze inwestycji realizowanych na zlecenie jednostek sektora publicznego, a zatem co do zasady realizowanych w drodze zamówień publicznych. Nie przypadkowo zresztą aspekt ten zyskał trafną interpretację na gruncie ustawy PZP w Komentarzu Prawo Zamówień Publicznych pod redakcją Tomasza Czajkowskiego (wydawnictwo Urząd Zamówień Publicznych, str. 28), który jako przykład zamówienia na usługi z zakresu działalności twórczej, którego przedmiotu nie można opisać z góry, podaje prace projektowe sporządzane przez architektów.
W konsekwencji specyfika procesu projektowego, którego istotą jest znajdowanie rozwiązań urbanistycznych i architektonicznych (i w którym jego koszty są, być może jednym z najważniejszych, ale wyłącznie jednym z parametrów) powoduje, że żadnego z możliwych do wskazania, poszczególnych kryteriów innych niż cena nie da się zastosować w sposób prosty, formalny czy automatyczny, w oderwaniu od pozostałych i bez uwzględnienia ich wzajemnego wpływu na siebie. Dopiero synteza tych kryteriów może dać wiarygodny instrument oceny ofert zaś jedynym instrumentem takiej syntezy jest projekt.
Dalsza część artykułu: dostępna w wersji drukowanej Z:A oraz w pliku PDF Z:A_02/2011 |
IZBA ARCHITEKTÓW
_02/2011 
