Premiera Z:A nastąpiła: 19.11.2007, ostatnia aktualizacja serwisu www: 15.02.2011


Reklama

 
 

 

 

Izba Architektów w raporcie urzędu antymonopolowego
IARP o raporcie UOKiK: zyskaliśmy potwierdzenie, że działamy prawidłowo

Artykuł  
opublikowany  
w Z:A_03_2010

 

Artykuły on-line

 

Urząd antymonopolowy opublikował w kwietniu br. raport z „badania stanu konkurencji w krajowym sektorze usług profesjonalnych – architekt, inżynier budowlany”. Choć niektóre zapisy raportu UOKiK wydają się w szczegółach dyskusyjne dla zawodu architekta (m.in. odmienny sposób rozumienia konkurencyjności, jakości usług i ochrony klienta oraz interesu społecznego), to ogólne podsumowanie raportu jest dla IARP zdecydowanie pozytywne.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tezą badania UOKiK było zweryfikowanie czy samorząd architektów (i inne samorządy) wpływa na stan konkurencji rynkowej oraz czy istnieją bariery hamujące jej rozwój. Badanie podzielone zostało na dwie części: a) analiza regulacji tworzących bariery wejścia do zawodu oraz b) analiza regulacji stanowiących bariery wykonywania zawodu.
W raporcie nie wykazano żadnych nieprawidłowości. Nawet jeśli niektóre istniejące zapisy w regulacjach IARP można było uznać za „trudne” w oczach urzędu, to wyraźnie zostało stwierdzone, że nie są one wykorzystywane do wpływania na rynek usług architektów.

Izba Architektów nie steruje cenami i nie ogranicza konkurencji. W podsumowaniu raportu UOKiK czytamy: „nie zostały zidentyfikowane bariery wejścia do zawodu oraz jego wykonywania, które faktycznie osłabiałyby proces konkurencji”. Urząd stwierdził także, że regulacje Izby w zakresie etyki i standardów uprawiania zawodu architekta nie są wykorzystywane do wpływania na konkurencję rynkową:
„Jeżeli izby zawodowe używałyby pełnionej funkcji organizatora egzaminów do ograniczania liczby praktykujących architektów i inżynierów, a przez to zmniejszenia konkurencji na rynku, należałoby oczekiwać niskich wskaźników ich zdawalności. Nie znajduje to potwierdzenia w danych liczbowych”.
„(...) negatywny wpływ wyłącznej kontroli izb nad egzaminem zawodowym na liczbę osób zdobywających z roku na rok uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej oraz konstrukcyjno-budowlanej nie został potwierdzony”.

Izba nie wprowadza ograniczeń i nie blokuje młodym architektom dostępu do zawodu. Raport UOKiK opisuje drogę do uzyskania samodzielnych uprawnień projektowych architektów. Jednocześnie stwierdza, że do świadczenia usług architekta konieczne jest „posiadanie specjalistycznej wiedzy potwierdzonej odpowiednimi dokumentami” oraz że „usługi te uznawane są za jeden z istotniejszych sektorów gospodarki europejskiej i polskiej”. Magisterskie 5-letnie studia i 3-letnia praktyka zakończona egzaminem i członkostwem w samorządzie zawodowym są standardową w Europie drogą. Potwierdza to raport UOKiK:
„Brak obowiązkowego członkostwa (w izbach architektów – przyp. red.) należy do rzadkości wśród państw członkowskich UE.”
„W zdecydowanej większości państw instytucje przeprowadzające egzamin są tożsame z izbą zawodową.”
„Długość obowiązkowej praktyki oraz obecność egzaminu zawodowego odzwierciedlają przeciętnie występującą tendencję regulacyjną w Europie”.

Procedury w Izbie Architektów RP spełniają więc europejskie standardy i nie przysparzają młodym ludziom żadnych niespodziewanych utrudnień w dostępie do zawodu. Wystarczy spojrzeć na liczby podane w raporcie UOKiK: w ciągu ostatnich 8 lat liczba uprawnionych architektów wzrosła w Polsce o ponad 40% (od 6369 w roku 2002 do 8948 w roku 2009, a aktualnie już 9473).

opracował: Sebastian Osowski

 

 

Raport UOKiK został przedstawiony publicznie podczas debaty zorganizowanej 21 kwietnia 2010 r. przez redakcję Dziennika Gazety Prawnej (patrz str. 45 w wersji drukowanej lub PDF). Przytaczamy wypowiedź arch. Sławomira Żaka, Prezesa Izby Architektów, który był jednym z jej uczestników.

Jako uczestnik debaty zorganizowanej przez Dziennik Gazeta Prawna pragnę poinformować, że Raport UOKiK w swoim podsumowaniu brzmi: „nie zostały zidentyfikowane bariery wejścia do zawodu oraz jego wykonywania, które faktycznie osłabiałyby proces konkurencji”.

Podczas debaty zabrałem głos podnosząc kilka dodatkowych kwestii, m.in.:
badanie UOKiK ograniczyło się w swoim zakresie tylko do: konkurencji cenowej i dostępu do wykonywania zawodu, bez analizy aktów prawa od strony ochrony jakości świadczonych usług i nakładanych w Polsce na zawodowych architektów restrykcyjnych kryteriów np. finansowych gwarancji – faktycznie regulujących dostępności do publicznego rynku pracy,
wyszczególniłem w tym obszarze Ustawę o zamówieniach publicznych, w której prace twórcze kwalifikowane są w jednym szeregu z pracami odtwórczymi (patrz: roboty budowlane, natomiast w innym uregulowaniu dot. gwarancji zapłaty za roboty budowlane zostajemy w sposób niekonstytucyjny pominięci – tutaj występuje niestety brak jakiejkolwiek reakcji UOKiK.

Zwróciłem również uwagę na kwestie ujęte w raporcie, ale i pominięte w nim:
sugestie UOKiK dotyczące przekazania kompetencji egzaminowania w ręce administracji państwowej jest w opinii IARP w gruncie rzeczy rozbrajaniem samorządu z mechanizmów konkurencyjnych i egzekucyjnych, a prowadzi wprost do deprecjacji organizacji samorządowej,
pominięto w raporcie kompletnie działania IARP związane z naszymi wieloletnimi staraniami kierowanymi do organów ustawodawczych o rozszerzenie dostępu do zawodu architekta w obszarze jurysdykcji samorządu architektów zgodnie z obowiązującymi Polskę uregulowaniami europejskimi (patrz Karta Bolońska – dwustopniowy system kształcenia).

Sławomir Żak, architekt
Prezes Krajowej Rady Izby Architektów

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Artykuły on-line

 



Z:A do pobrania Z:A do pobrania

© Oria Media. Wszelkie prawa zastrzeżone.